Кыргызстанда үй-бүлөлүк зомбулукка кабылганда жардам: байланыштар

Кыргызстанда үй-бүлөлүк зомбулукка кабылганда жардамды милициядан, атайын ишеним телефондорунан жана социалдык кызматтардан сурасаңыз болот. Эгер азыр өмүрүңүзгө же ден соолугуңузга коркунуч болсо, 102 аркылуу милицияга же 112 аркылуу чукул кызматтарга кайрылыңыз. Зомбулук боюнча кеңеш жана колдоо үчүн 5200 номери бар. Бул колдонмо Кыргызстандагы кызматтар жөнүндө. Башка өлкөдө болсоңуз, кыргызча маалымат окуп жатканыңызга карабастан, ошол өлкөнүн жардам берүү системасын пайдаланыңыз.

Жардам суроо үчүн башка адамга нарциссизм же башка психикалык бузулуу деген диагноз коюунун кереги жок. Так аракеттерди айтыңыз: коркутуу, уруу, сексуалдык мажбурлоо, акчаны көзөмөлдөө, аңдуу же үйдөн чыгууга тоскоолдук кылуу. Адиске эмне болуп жатканы жана учурдагы коркунуч маанилүү. Китеп сатып алуу бул жердеги кызматтарга кайрылуунун шарты эмес. Макала окуу шашылыш кийлигишүүнүн, медициналык жардамдын же жеке юридикалык кеңештин ордун баспайт.

Дароо коркунуч: 102 жана 112

Ички иштер министрлигинин расмий маалымат каналында үй-бүлөлүк зомбулукка кабылган же күбө болгон адамдарга жакынкы милиция бөлүмүнө же 102 номерине кайрылуу сунушталат. Чалганда турган жериңизди жана азыр эмне болуп жатканын түшүндүрүңүз. Жарадарлар, балдар же курал бар болсо, дароо айтыңыз. Коркуткан адам дагы эле жаныңызда болсо, муну да билдирип, оператордун суроолоруна жооп бериңиз.

Өзгөчө кырдаалдар министрлиги 112 кызматын бирдиктүү чукул номер катары көрсөтөт. Кошумча коркунуч жаратпаса, коопсузураак жерге өтүңүз. Куралды тартып алууга же зомбулук көрсөткөн адамды жалгыз кармоого аракет кылбаңыз. Документ же буюм чогултуу үчүн кетүүнү кечиктирбеңиз. Мурда жардам сураган болсоңуз да, жаңы кол салуу же жаңы коркунуч тууралуу кайра кабарлаңыз. Кийинки күнгө белгиленген кабыл алуу азыркы коркунучту чечпейт.

5200: зомбулуктан жабыркагандарга колдоо

Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлиги 2026-жылдын январында 5200 линиясын ишке киргизгенин жарыялаган. Кызмат үй-бүлөлүк зомбулуктан жана адам сатуудан жабыркагандарга багытталган. Расмий маалымат боюнча, 5200 күнү-түнү, жуманын бардык күндөрүндө иштейт жана Кыргызстандын бардык мобилдик операторлору аркылуу жеткиликтүү. Чалуу акысыз, жардам анонимдүү жана купуя деп сүрөттөлөт.

Линияда даярдыктан өткөн психологдор жана консультанттар иштейт. Алар психологиялык колдоо, укуктар жана жеткиликтүү кызматтар тууралуу маалымат, коопсуз жайга, медициналык же юридикалык жардамга кайрылуу боюнча кеңеш бере алышат. Күбөлөр жана жабыркаган адамдын жакындары да колдоо сурай алат. Бул номерди чалуу милицияны чакырууга барабар деп түшүнбөңүз: кол салуу жүрүп жатса, биринчи кезекте чукул кийлигишүү керек.

Сүйлөшүүнүн башында эркин сүйлөй алаарыңызды жана сизге кайра чалуу коопсузбу, айтыңыз. «Үйдө коркуп жатам, кандай жардам бар экенин билгим келет» деп баштасаңыз болот. Бардык чечимди алдын ала кабыл алуу же окуяларды толук иретке салуу зарыл эмес. Эгер ошол эле күнү коопсуз жай керек болсо, муну ачык белгилеңиз. Консультантка кайсы шаарда же райондо экениңизди айтуу жергиликтүү кызматты табууга жардам берет.

Балдарды коргоо: 111

Министрлик 111 балдар үчүн ишеним телефону суткасына 24 саат иштеп, өлкөнүн бардык аймактарынан акысыз чалууларды кабыл аларын билдирет. Кызматтын иштеп жатканы 2026-жылдагы министрликтин маалыматтарында да көрсөтүлгөн. Баланын коопсуздугу, ага карата катаал мамиле же үйдөгү зомбулук боюнча кеңеш сурасаңыз болот. Бала өзү да жардам сурап сүйлөшө алат.

Бала азыр коркунучта болсо, кеңеш берүү менен гана чектелбестен, 102 же 112 аркылуу шашылыш жардам сураңыз. Баладан кол салууну видеого тартууну, далил чогултууну же чоңдордун ортосуна түшүүнү талап кылбаңыз. Ал сизге бир нерсе айтса, күнөөлөбөй угуңуз. Коопсуздугу үчүн тиешелүү адистерди тартуу зарыл болушу мүмкүн болсо, эч кимге айтпайм деп абсолюттук убада бербеңиз. Кийинки кадамды баланын жашын эске алуу менен түшүндүрүңүз.

Кайсы учурда кайсы байланыш керек?

Жагдай	Биринчи байланыш
Кол салуу, түз коркутуу же милициянын шашылыш жардамы	102
Өмүргө коркунуч жана чукул кызмат керек	112
Зомбулук боюнча кеңеш, колдоо жана башка кызматка багыт алуу	5200, акысыз, күнү-түнү
Балага карата зомбулук же анын коопсуздугу боюнча кеңеш	111, акысыз, күнү-түнү
Коопсуз жай же жергиликтүү социалдык жардам	5200 аркылуу ылайыктуу кызматты тактоо жана тиешелүү органга кайрылуу

Кризистик борбор жана убактылуу коопсуз жай

Үйдө калуу кооптуу болсо, бул жөнүндө консультантка түз айтыңыз. Сизге ылайыктуу кризистик борборду же башка убактылуу жайды сураңыз. Интернетте уюмдун аты көрсөтүлүшү ал жерде ар дайым бош орун бар дегенди билдирбейт. Баруудан мурда кабыл алуу тартибин, бош орунду, балдар менен келүү мүмкүнчүлүгүн жана транспортту тактаңыз. Эски маалымдамадан табылган дарекке алдын ала келишпей жөнөбөңүз. Купуя даректи башкаларга жарыялабаңыз.

Дары-дармек, майыптыкка байланыштуу жеткиликтүүлүк, тил же башка өзгөчө муктаждык болсо, аны башында түшүндүрүңүз. Ар бир кеңеш берүүчү уюм түнөк жай сунуштабайт. Сиз кайрылган кызмат керектүү жардамды бербесе, так башка байланыш жана кайрылуу жолун сураңыз. Кимге өзүңүз чаласыз, кайсы учурда жолдомо керек жана сизге ким жооп берет деген суроолорду ачык калтырбаңыз. Бул жардамдын үзүлүп калбашына шарт түзөт.

Документтерди же акчаны башка адам кармап турса, муну адиске билдириңиз. Бардык кагазды алганча жардам суроону токтотпоңуз. Кайсы документти кийин алып келүүгө болорун жана аны калыбына келтирүүгө ким көмөк көрсөтөрүн сураңыз. Буюм алуу үчүн кооптуу үйгө жалгыз кайрылбаңыз. Эгер документтердин көчүрмөсүн сактоо мүмкүн болсо, аны коопсуз жол менен уюштуруңуз. Коопсуздукту кагаздардын толуктугуна караганда биринчи орунга коюңуз.

Ден соолук жана юридикалык суроолор

Кол салуудан кийин жаракат, оору же башка тынчсыздандырган белгилер болсо, медициналык жардамга кайрылыңыз. Дарыгерге алар кантип пайда болгонун айтып, текшерүүнүн жыйынтыгы кандай катталарын сураңыз. Шашылыш дарылоону далил чогултуу же арыз жөнүндө чечим кабыл алуу үчүн кечиктирбеңиз. Коопсуз болсо, медициналык документтерди кийин кеңеш алуу үчүн сактаңыз. Өз алдынча диагноз коюу же жаракат анча олуттуу эмес деп күтүү туура жол эмес.

Юристтен коргоо чаралары, балдар, жашаган жер, алимент жана мөөнөттөр жөнүндө сураңыз. Акысыз жардамдын бар-жогун жана шарттарын алдын ала тактаңыз. Бул макала белгилүү бир коргоо ордерин же сот чечимин кепилдей албайт. Түшүнбөгөн документке кол коюудан мурда анын маанисин түшүндүрүүнү өтүнүңүз. Чечим алсаңыз, анын талаптары бузулганда кимге кабар берүү керектигин билип алыңыз. Жаңы коркунуч болсо, документтин бар экенине эле ишенип күтпөңүз.

Телефон жана коопсуз сүйлөшүү

Телефонуңуз, жайгашкан жериңиз же жалпы аккаунттар текшерилсе, мүмкүн болушунча коопсузураак түзмөк колдонуңуз. Браузердин купуя режими бардык изди жашырбайт жана көзөмөлдөө программасын токтотпойт. Чалуулардын тарыхы, билдирмелер жана шайкештешкен маалымат көрүнүшү мүмкүн. Сырсөздөрдү күтүүсүз өзгөртүү же тарыхты өчүрүү шек жаратышы ыктымал. Консультант менен сизге качан жана кандай жол менен жооп берүү коопсуз экенин макулдашыңыз. Үн же жазуу билдирүүсүн калтырууга болорун так айтыңыз.

Жакыныңызга жардам берип жатсаңыз

Телефон, транспорт, жолугушууга коштоп баруу же документтерди коопсуз сактоо сыяктуу конкреттүү колдоо сунуштаңыз. Анын атынан зомбулук көрсөткөн адам менен тирешпеңиз жана уруксатсыз пландарын айтпаңыз. Жардамды дароо ажырашуу шартына байлабаңыз. Өзүңүз да адистен коопсуз колдоо көрсөтүүнүн жолун сурай аласыз. Дароо коркунуч болсо, тиешелүү кызматка турган жерди жана билген жагдайларды кабарлаңыз. Билбеген нерсени божомол катары чындыкка айлантып айтпаңыз.

Кыргызстандан тышкары болсоңуз

NO MORE эл аралык маалымдамасынан өзүңүз турган өлкөнү тандап, маалыматты кызматтын өзүнөн ырастатыңыз. Кыргызстандын номерлери башка өлкөдөгү жардамды автоматтык түрдө алмаштырбайт. Башка макалалар сайттын кыргызча бөлүмүндө бар. Байланыштар 2026-жылдын 11-ноябрында текшерилди. Баруудан мурда кабыл алуу шарттарын тактаңыз; Кыргызстанда түз коркунуч болсо 102 же 112 аркылуу шашылыш жардам сураңыз.