Қазақстанда тұрмыстық зорлық-зомбылық кезінде көмек: қайда жүгіну керек?

Қазақстанда тұрмыстық зорлық-зомбылық кезінде көмек алу үшін полицияға, медициналық қызметке, 111 байланыс орталығына және дағдарыс орталықтарына жүгінуге болады. Өміріңізге немесе денсаулығыңызға дәл қазір қауіп төнсе, 102 нөмірі арқылы полицияға немесе 112 нөмірі арқылы шұғыл қызметтерге хабарласыңыз. Медициналық шұғыл көмек үшін 103 қолданылады. Бұл нұсқаулық Қазақстандағы қызметтер туралы. Егер басқа елде болсаңыз, қазақ тілінде оқығаныңызға қарамастан, сол елдің көмек жүйесін пайдаланыңыз.

Көмек сұрау үшін басқа адамға нарциссизм немесе өзге психикалық бұзылыс диагнозын қою қажет емес. Нақты әрекеттерді сипаттаңыз: қорқыту, ұру, жыныстық мәжбүрлеу, ақшаны бақылау, аңду немесе үйден шығуға кедергі келтіру. Мамандарға қауіптің қандай екенін түсіну маңызды. Кітап сатып алу мұнда көрсетілген қызметтерге жүгінудің шарты емес. Ақпараттық мақала шұғыл араласуды да, жеке құқықтық немесе медициналық кеңесті де алмастырмайды.

Шұғыл қауіп: 102 немесе 112

Мемлекеттік порталдың тұрмыстық зорлық-зомбылық туралы нұсқаулығы оқиға жайында полицияға 102 арқылы хабарлауды ұсынады. Қоңырауда қай жерде екеніңізді және қазір не болып жатқанын айтыңыз. Жараланған адамдар, балалар немесе қару бар болса, оны бірден хабарлаңыз. Қауіп төндіріп отырған адамның әлі сол жерде екенін де түсіндіріңіз. Оператордың сұрақтарына жауап беріп, нұсқауларын орындаңыз.

Қауіпсіз болса, өзіңізді қорғай алатын жерге ауысыңыз. Құжаттар, суреттер немесе жеке заттар үшін қауіпті жерде қалмаңыз. Зорлық көрсетіп отырған адамды жалғыз өзіңіз ұстауға немесе одан қаруды тартып алуға тырыспаңыз. Бұрын кеңес алған болсаңыз да, жаңа шабуыл немесе жаңа қауіп туралы шұғыл қызметтерге қайта хабарлау қажет. Ертеңге белгіленген қабылдау бүгін болып жатқан шабуылды тоқтату үшін жеткіліксіз.

111: отбасы, әйелдер мен балалардың құқықтары

111 байланыс орталығы туралы ресми ақпаратқа сәйкес, өтініштер тәулік бойы қазақ және орыс тілдерінде қабылданады. Орталық отбасы мәселелері, әйелдер мен балалардың құқықтарын қорғау бойынша бағыт береді. Құқықтық мәселелерді түсіндіруге, психологиялық қолдауға, қолжетімді көмекті анықтауға және тиісті мемлекеттік органдармен байланыс орнатуға жәрдемдеседі.

Алғашқы сөйлесуде ең қажетті мәселені атаңыз: қауіпсіз баспана, баланы қорғау, жергілікті қызмет немесе өз құқығыңызды түсіну. Еркін сөйлей алатыныңызды және сізге қайта қоңырау шалуға болатынын айтыңыз. Оқиғаның бәрін ретімен жеткізуге дайын болмасаңыз да, хабарласуға болады. Мысалы: «Үйде қауіптенемін, қандай көмек ала алатынымды білгім келеді» деп бастаңыз. Жедел қауіп бар болса, оны кеңес беру мәселелерінен бұрын түсіндіріңіз.

111 арқылы бағыт алу полицияның немесе жедел жәрдемнің шұғыл қызметін алмастырмайды. Кеңесшіге қай қалада немесе ауданда екеніңізді айтыңыз: нақты қолдау жергілікті қызметке байланысты болуы мүмкін. Құпиялылық, ақпаратты басқа органға беру және қауіпсіз кері байланыс тәртібі туралы сұраңыз. Барлық жағдайда абсолютті анонимдік болады деп алдын ала жорамалдамаңыз. Қай байланыс тәсілі сіз үшін қауіпсіз екенін нақтылаңыз.

Қай нөмірді таңдау керек?

Жағдай	Алғашқы байланыс
Шабуыл, тікелей қорқыту немесе полицияның шұғыл көмегі	102
Өмір мен денсаулыққа қауіп, шұғыл қызметтер қажет	112
Жарақат немесе медициналық шұғыл жағдай	103
Отбасы, әйелдер мен балаларға қатысты кеңес және бағыттау	111, тәулік бойы
Уақытша баспана және жергілікті әлеуметтік қолдау	111 арқылы немесе жергілікті атқарушы органнан дағдарыс орталығы туралы ақпарат алу

Дағдарыс орталықтары мен қауіпсіз баспана

Дағдарыс орталықтары туралы мемлекеттік ақпарат тұрмыстық зорлық-зомбылықтан зардап шеккендерге уақытша баспана мен кешенді қолдау көрсетілетінін түсіндіреді. Қызметтерге психологиялық және құқықтық көмек, құжаттарды қалпына келтіру, жұмысқа орналасу мен әлеуметтік төлемдер мәселелеріндегі жәрдем кіруі мүмкін. Мемлекеттік және үкіметтік емес ұйымдар бар, сондықтан нақты орталықтың мүмкіндігін бөлек тексеріңіз.

Жолға шықпас бұрын қабылдау тәртібін, бос орынды, балалармен бірге келу мүмкіндігін және көлікті анықтаңыз. Интернеттен табылған ескі мекенжайға алдын ала келісімсіз бармаңыз. Дәрі-дәрмек, мүгедектікке байланысты қолжетімділік немесе тілдік қолдау қажет болса, оны ертерек айтыңыз. Сайтта орталықтың көрсетілуі кез келген сәтте бәріне орын бар дегенді білдірмейді. Егер орталық сіздің қажеттілігіңізді өтемесе, тиісті басқа қызметтің нақты байланысын сұраңыз.

Құжаттарыңызды немесе ақшаңызды басқа адам ұстап отырса, мұны маманға айтыңыз. Барлық қағазды жинап болғанша көмек сұрауды кейінге қалдырмаңыз. Қандай құжатты кейін тапсыруға болатынын және оны қалпына келтіру жолын сұраңыз. Қауіпсіз баспананың мекенжайын жарияламаңыз және жоспарды сізге қауіп төндіретін адамға жеткізуі мүмкін тұлғалармен бөліспеңіз. Шығу жоспарын нақты жағдайыңызға сай маманмен талқылаңыз.

Балалардың қауіпсіздігін бөлек қарастырыңыз

Балалар шабуыл кезінде үйде болса, қорқып жүрсе, жарақат алса немесе оларға тікелей қауіп төнсе, қызметтерге міндетті түрде айтыңыз. 111 отбасы мен балалардың құқықтарын қорғау мәселелері бойынша да көмек көрсетеді. Шұғыл жағдайда полиция немесе медициналық қызметтің араласуы қажет. Баланың өзі барлық болған жайтты түсіндіріп беруін күтпеңіз; мамандарға білетін нақты деректеріңізді жеткізіңіз.

Бала ересектерді ажыратуға, шабуылды түсіруге немесе дәлел жинауға жауапты болмауы керек. Оны кінәламай тыңдаңыз және қорғау үшін кәсіби қолдау іздеңіз. Егер баланың қауіпсіздігі үшін басқа мамандарды қатыстыру қажет болуы мүмкін болса, ешкімге ештеңе айтпаймын деп уәде бермеңіз. Қабылдауда балалардың жасы, денсаулығы, мектебі және көлікке қатысты қажеттіліктерін түсіндіріңіз. Басқа ата-анамен байланыс мәселесін білікті маманмен қарастырыңыз.

Денсаулық және оқиғаны тіркеу

Жарақат, ауырсыну немесе алаңдататын белгі болса, дәрігерге жүгініңіз. Шұғыл медициналық жағдайда 103 нөмірін пайдаланыңыз. Белгілердің қалай пайда болғанын түсіндіріп, тексеру нәтижелері қалай тіркелетінін сұраңыз. Арыз беру туралы шешім қабылдағанша немесе дәлел жинағанша қажетті емді тоқтатпаңыз. Қауіпсіз болса, медициналық құжаттарды кейінгі кеңес үшін сақтаңыз. Оларды алу үшін қауіпті үйге қайта оралмаңыз.

Полицияға жүгінгенде оқиғаны, бұрынғы қауіптерді және қазіргі тәуекелді нақты сипаттаңыз. Қандай келесі әрекет жасалатынын, сізге кім хабарласатынын және қосымша ақпаратты қайда беруге болатынын сұраңыз. Бұл мақала белгілі бір шешім, жаза немесе қорғау шарасына кепілдік бермейді. Рәсімнің сізге түсініксіз бөлігін нақтылаңыз. Қауіп қайта туындаса, бұрын тіркелген өтінішке ғана сеніп күтпей, шұғыл көмекке қайта хабарласыңыз.

Құқықтық кеңес және қауіпсіз байланыс

Заңгермен баспана, балалар, алимент, мүлік, қорғау және маңызды мерзімдер туралы сөйлесуге болады. Қандай тегін көмек қолжетімді екенін және оның шарттарын сұраңыз. Түсінбеген құжатқа қол қоймас бұрын оның мағынасын түсіндіруді өтініңіз. Әр сұрақ бір органда шешіледі деп ойламаңыз. Келесі қадам, жауапты мекеме және қауіпсіз жауап алу тәсілі анық болғаны дұрыс. Оқиға басқа өңірде болса, оны да хабарлаңыз.

Телефоныңыз, орналасқан жеріңіз немесе ортақ есептік жазбаларыңыз тексерілсе, мүмкіндігінше қауіпсіздеу құрылғы қолданыңыз. Жеке шолу режимі барлық ізді жасырмайды және бақылау бағдарламасын тоқтатпайды. Қоңырау тарихы, хабарландырулар мен синхрондалған деректер көрінуі мүмкін. Құпиясөзді кенет өзгерту немесе тарихты өшіру күдік туғызуы ықтимал. Кеңесшімен қауіпсіз хабарласу жолын келісіңіз және дауыстық не жазбаша хабар қалдыруға болатынын айтыңыз.

Жақыныңызға қалай көмектесуге болады?

Телефон, көлік, кездесуге бірге бару немесе құжаттарды қауіпсіз сақтау сияқты нақты қолдау ұсыныңыз. Оның атынан зорлық көрсетушімен жанжалдаспаңыз және рұқсатсыз жоспарды ашпаңыз. Қолдауды дереу ажырасу шартына байланыстырмаңыз. Қалай қауіпсіз көмектесуге болатынын маманнан өзіңіз де сұрай аласыз. Тікелей қауіп болса, шұғыл қызметтерге орынды және өзіңіз білетін жағдайды хабарлаңыз. Зардап шеккен адамды болған оқиға үшін кінәламаңыз.

Қазақстаннан тыс жерде болсаңыз

NO MORE халықаралық анықтамалығынан өзіңіз тұрған елді таңдап, қызметтің ақпаратын оның ресми байланысы арқылы растаңыз. Қазақстанның нөмірлері шетелдегі қызметтерді автоматты түрде алмастырмайды. Басқа материалдар сайттың қазақша бөлімінде бар. Байланыстар 2026 жылғы 11 қарашада тексерілді. Қабылдау шарттарын алдын ала нақтылаңыз; Қазақстанда тікелей қауіп төнгенде 102 немесе 112 нөміріне хабарласыңыз.