Cymorth ar gyfer cam-drin domestig yn y Deyrnas Unedig: cysylltiadau

Mae cymorth ar gyfer cam-drin domestig yn y Deyrnas Unedig ar gael drwy’r heddlu, llinellau arbenigol a gwasanaethau lleol. Os oes perygl uniongyrchol, ffoniwch 999 a gofynnwch am yr heddlu. Yng Nghymru, gallwch gysylltu â Byw Heb Ofn ar 0808 8010 800. Mae gwasanaethau gwahanol ar gyfer gwledydd eraill y DU. Mae’r canllaw hwn yn ymwneud â’r Deyrnas Unedig; os ydych mewn gwlad arall, defnyddiwch ei gwasanaethau hi. Nid yw darllen Cymraeg yn pennu ble rydych chi.

Nid oes angen rhoi diagnosis o narsisiaeth i rywun arall cyn gofyn am gymorth. Disgrifiwch yr ymddygiad: bygythiadau, taro, gorfodaeth rywiol, rheoli arian, dilyn neu rwystro rhywun rhag gadael. Eich diogelwch a’r hyn sy’n digwydd sydd bwysicaf. Nid yw prynu llyfr yn amod ar gyfer defnyddio’r cysylltiadau hyn. Gall darllen roi gwybodaeth, ond nid yw’n disodli ymateb brys na chyngor meddygol neu gyfreithiol am eich sefyllfa benodol.

Perygl uniongyrchol: ffoniwch 999

Mae canllaw swyddogol y Llywodraeth ar gam-drin domestig yn dweud i ffonio 999 mewn perygl uniongyrchol. Dywedwch ble rydych a beth sy’n digwydd ar hyn o bryd. Nodwch a oes pobl wedi’u hanafu, plant neu arfau, ac a yw’r person sy’n bygwth yn dal gerllaw. Atebwch gwestiynau’r gweithredwr a dilynwch y cyfarwyddiadau. Mae lleoliad clir a’r perygl presennol yn fwy brys na hanes cyfan y berthynas.

Os na allwch siarad, dilynwch gyfarwyddiadau’r gwasanaeth brys; mae gweithdrefn benodol ar gyfer galwadau symudol tawel, a rhaid ei deall yn ei chyd-destun. Peidiwch â dibynnu ar rif a rannwyd ar gyfryngau cymdeithasol fel pe bai’n gweithio ym mhob gwlad. Os gallwch symud i le mwy diogel heb gynyddu’r risg, gwnewch hynny. Peidiwch ag oedi er mwyn casglu dogfennau neu dynnu lluniau o ymosodiad sy’n parhau.

Yng Nghymru: Byw Heb Ofn

Mae llinell Byw Heb Ofn ar gael ar 0808 8010 800, 24 awr y dydd, saith diwrnod yr wythnos. Croesewir galwadau yn Gymraeg. Mae’n rhoi cymorth a chyngor i bobl sy’n profi cam-drin domestig neu drais rhywiol, pobl sy’n poeni am rywun arall a gweithwyr proffesiynol. Nid oes angen bod yn barod i gymryd cam penodol cyn cael sgwrs.

Gallwch hefyd anfon neges destun i 07860077333, defnyddio sgwrs ar-lein ar y wefan neu gysylltu drwy info@livefearfreehelpline.wales. Mae’r dudalen swyddogol yn rhestru’r ffyrdd hyn o gysylltu. Dewiswch ffordd y gallwch ei defnyddio’n ddiogel. Nid yw neges am gyngor yn golygu bod yr heddlu wedi cael eu galw at ddigwyddiad. Pan fo’r perygl yn uniongyrchol, y gwasanaeth brys sy’n dod gyntaf.

Mae gwybodaeth am y llinell yn egluro bod sgyrsiau’n gyfrinachol, ond bod eithriadau pan fo perygl difrifol i rywun, gan gynnwys plentyn. Gallwch ofyn sut y caiff gwybodaeth ei defnyddio. Ar ddechrau’r sgwrs, dywedwch a allwch siarad yn rhydd ac a yw’n ddiogel eich ffonio’n ôl. Gallwch ddechrau gyda: “Rwy’n ofni bod gartref ac eisiau deall pa gymorth sydd ar gael.”

Dewis gwasanaeth mewn rhan arall o’r DU

Yn yr Alban, mae Scotland’s Domestic Abuse and Forced Marriage Helpline ar 0800 027 1234, 24 awr y dydd drwy’r flwyddyn. Mae’n cefnogi unrhyw un sy’n profi cam-drin domestig neu briodas dan orfod, ynghyd â’r bobl sy’n eu cefnogi. Mae’r darparwr hefyd yn rhestru negeseuon testun a WhatsApp ar 07401288595. Mae cyfieithu ar gael drwy’r gwasanaeth; trafodwch eich angen pan fyddwch yn cysylltu.

Yn Lloegr, mae National Domestic Abuse Helpline Refuge ar 0808 2000 247, yn rhad ac am ddim a 24 awr y dydd, ar gyfer menywod sydd angen cymorth ynghylch cam-drin domestig. Ar gyfer Gogledd Iwerddon, dewiswch y gwasanaeth perthnasol yn y canllaw llywodraethol. Peidiwch â thrin un llinell ranbarthol fel pe bai ei holl drefniadau’n berthnasol ledled y DU. Nodwch eich lleoliad a gofynnwch am wasanaeth addas i’ch amgylchiadau.

Plant a phobl ifanc: Childline

Mae Childline yn y DU ar gael ar 0800 1111, 24 awr y dydd, saith diwrnod yr wythnos. Gall plant a phobl ifanc siarad am ofn, cam-drin neu drafferthion gartref. Mae’r gwasanaeth yn egluro ei bolisi cyfrinachedd a’r amgylchiadau pan allai fod angen rhannu gwybodaeth i ddiogelu rhywun. Gallwch holi’r cwnselydd am y terfynau hynny. Nid dyma rif Childline Gweriniaeth Iwerddon.

Peidiwch â gofyn i blentyn ffilmio ymosodiad, casglu tystiolaeth na sefyll rhwng oedolion. Os yw’n dweud bod rhywbeth wedi digwydd, gwrandewch heb feio. Peidiwch ag addo cyfrinachedd llwyr os bydd angen gweithredu i’w amddiffyn. Dywedwch wrth y gwasanaeth os yw plant yn bresennol, wedi’u hanafu neu’n ofnus. Os oes perygl uniongyrchol iddynt, ffoniwch y gwasanaeth brys yn hytrach nag aros am apwyntiad arferol.

Oedolyn sy’n poeni am blentyn: NSPCC

Mae llinell NSPCC ar 0808 800 5000 ar gyfer pryderon am ddiogelwch neu les plentyn. Yr oriau ffôn cyfredol yw 10.00–16.00, dydd Llun i ddydd Gwener. Nid llinell ffôn 24 awr mohoni. Os yw’r pryder yn dod yn fater brys neu os yw’r perygl yn cynyddu, cysylltwch â’r heddlu neu wasanaethau plant lleol. Peidiwch ag aros dim ond am ymateb i ymholiad cynharach.

Ble i ddechrau?

Yr angen	Y cysylltiad cyntaf
Perygl uniongyrchol	999
Cymorth yng Nghymru	Byw Heb Ofn 08088010800
Cymorth yn yr Alban	08000271234
Cymorth arbenigol i fenywod yn Lloegr	Refuge 08082000247
Plentyn neu berson ifanc eisiau siarad	Childline 08001111
Oedolyn yn poeni am blentyn	NSPCC 08088005000, Llun–Gwener 10–16

Llety diogel, iechyd a chyngor cyfreithiol

Os na allwch aros gartref, eglurwch hynny i’r gwasanaeth cymorth. Holwch am lety addas, lle gwag, cludiant a’r posibilrwydd o ddod â phlant. Nodwch feddyginiaethau, anabledd neu anghenion iaith. Nid yw enw sefydliad ar y we yn gwarantu gwely ar gael. Cadarnhewch y trefniadau cyn mynd i hen gyfeiriad o gyfeirlyfr, a pheidiwch â rhannu lleoliad gwarchodedig â phobl a allai ei drosglwyddo i’r person sy’n eich bygwth.

Ceisiwch ofal meddygol ar ôl ymosodiad os oes anafiadau, poen neu symptomau sy’n peri pryder. Eglurwch sut y digwyddodd a holwch sut y caiff yr archwiliad ei gofnodi. Peidiwch ag oedi triniaeth frys wrth gasglu tystiolaeth. Ar gyfer cwestiynau am blant, cartref, arian neu orchmynion diogelu, ceisiwch gyngor sy’n berthnasol i’r rhan o’r DU lle rydych. Mae’r systemau cyfreithiol a’r llwybrau’n wahanol. Nid yw’r canllaw hwn yn addo canlyniad llys.

Cyfathrebu diogel a chefnogi rhywun arall

Os yw rhywun yn gwirio’ch ffôn, eich lleoliad neu gyfrifon a rennir, defnyddiwch ddyfais fwy diogel pan fo modd. Nid yw pori preifat yn cuddio pob ôl nac yn atal meddalwedd monitro. Gall hysbysiadau a data wedi’u cysoni aros yn weladwy. Gall newid cyfrineiriau neu ddileu hanes yn sydyn godi amheuon. Cytunwch ar ffordd ddiogel i’r gwasanaeth eich ateb. Dywedwch a ellir gadael neges, yn hytrach na chymryd bod galwad yn ôl yn ddiogel.

I helpu rhywun agos, cynigiwch ffôn, cludiant, cwmni i apwyntiad neu gadw papurau’n ddiogel. Peidiwch â wynebu’r camdriniwr ar eu rhan na datgelu cynlluniau heb ganiatâd. Peidiwch â gosod gwahanu ar unwaith yn amod ar eich cefnogaeth. Am gymorth dramor, dewiswch y wlad yn y cyfeirlyfr rhyngwladol NO MORE. Mae rhagor o erthyglau yn adran Gymraeg y wefan. Gwiriwyd y cysylltiadau ar 11 Tachwedd 2026; cadarnhewch amodau presennol cyn ymweld.