Экинчи травма жана анын кесепеттери

Ал жерде экинчи даражадагы травматизация Жабырлануучу жаңы травма же эски травматизмдин күчөшүн билдирет. ревиктизация же коомдук мамилелерди начар башкаруу. Бул компульсивдүү кайталоонун натыйжасында пайда болушу мүмкүн, мында адам өз травмаларын азыктандырып же начарлаткан жагдайларды же мамилелерди тандайт.

Экинчи травматизациянын мисалы

Бала кезинде сексуалдык зомбулукка кабылган адам бойго жеткенде кайрадан сексуалдык зомбулукка кабылган мамиледе болушу мүмкүн. Бул учурда баштапкы травма кайра жанданат, бирок жабырлануучу бул тажрыйбаны жаңы травма катары башынан өткөрөт, бул аларды азаптын үзгүлтүксүз циклине киргизет. Бул көрүнүш контексттерде да болушу мүмкүн социалдык ревиктизация, мисалы, кайра-кайра зомбулукка кабылган адам социалдык мамилелеринде барган сайын обочолонуп, четке кагылган же стигматизацияланган.

Экинчи травматизация төмөнкүлөргө алып келиши мүмкүн:

1. Симптомдордун начарлашы: Травматикалык кырдаалдарды кайра башынан өткөрүүгө алып келиши мүмкүнсимптомдордун күчөшүБаштапкы травма менен байланышкан, мисалы, флешбэк, түнт түштөр, тынчсыздануу оорулары, жепосттравматикалык стресс(PTSD). Мурдагы чечилбеген эмоциялар кайра пайда болуп, жаңы жараларга кошулуп, айыгууну ого бетер кыйындатат.
2. A кыйроо же үмүтсүздүк сезими: Жабырлануучу өз тагдырын дайыма курмандыкка чалууга даяр экенине, тагдырын өзгөртө албастыгына же жашоосун башкара албай турганына ишениши мүмкүн. Бул көз карандылык, өзүнө зыян келтирүү же өзүн-өзү өлтүрүү ойлору сыяктуу өзүн-өзү кыйратуучу жүрүм-турумду күчөтүшү мүмкүн.
3. Ал жердеөзүнө ишенбөөчүлүкжана башкаларда: Бул циклде башынан өткөргөн ар бир жаңы травматикалык тажрыйба бекемдейттерс кабылдооөзүнө жана башкаларга. Жабырлануучуда терең сезим пайда болушу мүмкүнүмүтсүздүк, адам мамилелери ар дайым коркунучтуу же кыйратуучу деп ойлоп.

Бул кайталоо циклин кантип бузууга болот?

Компульсивдүү кайталоодон жана орто травматизациядан айыктыруу көбүнчө психикалык саламаттыкты сактоо боюнча адистин жардамы менен терең эмгекти талап кылат. Бул жерде жардам бере турган кээ бир ыкмалар бар:

1. Кыйратуучу үлгүлөрдү таануу: Айыктырууга карай биринчи кадам – ​​кайталануучу үлгүлөрдү билүү. Бул кыйын болушу мүмкүн, анткени бул жүрүм-турум көбүнчө аң-сезимсиз болот. Психотерапия, өзгөчө таанып-билүү жүрүм-турум терапиясы же схема терапиясы бул схемаларды аныктоого жана деконструкциялоого жардам берет.
2. Жаңы күрөш стратегияларын иштеп чыгуу : Өзүн-өзү кыйратуучу жүрүм-турумду колдонбостон, эмоциялар жана тынчсыздануулар менен күрөшүүгө үйрөнүү маанилүү. Бул эмоционалдык жөнгө салуу ыкмаларын, эс алууну, ал тургай, күчтүү эмоциялардан артка чегинүүгө мүмкүндүк берген эстүүлүк практикасын камтышы мүмкүн.
3. Өзүн-өзү сыйлоо сезимин калыбына келтирүү: Жабырлануучу өзүнө позитивдүү кароону үйрөнүшү керек жана алар дени сак жана урматтуу мамилелерге татыктуу экенине ишениши керек. Бул көп учурда ишти камтыйтөз алдынча сүрөт оңдоо, реконструкциялооөзүнө болгон ишенимжана анын курмандык ролунан бөлөк инсандыгын өнүктүрүү.
4. Avoiding victimization syndrome: Кайра курмандыкка чалдыгышы мүмкүн болгон жагдайларды жана адамдарды таануу жана болтурбоо абдан маанилүү. Бул мамилелердин тандоосу боюнча иштөөнү, мамиленин башында уулуу же кыянаттык жүрүм-турумдун белгилерин аныктоону үйрөнүүнү камтышы мүмкүн.

Кайталануу жана экинчи травматизация цикли – Өзүн-өзү жок кылуу

THE кайталоо цикли жана экинчи даражадагы травматизация травма курмандыктары кандайча кыйратуучу моделдерге тыгылып калышы мүмкүн экенин түшүндүргөн татаал психологиялык түшүнүктөр болуп саналат, алар кокустан өткөн травматикалык кырдаалдарды кайталайт. Бул динамикалык, көбүнчө аң-сезимсиздикти, өзгөчө, баштапкы травмалар чечилбеген же начар түшүнүлгөндө, бузуу өтө кыйын болушу мүмкүн. Бул циклдин негизинде жаткан кубулуш көбүнчө деп аталат мажбурлоочу кайталоо.

Компульсивдүү кайталоо көрүнүшү

Термин мажбурлоочу кайталоо Зигмунд Фрейд адам травматикалык окуяны кайра башынан өткөрбөөнү аң-сезимдүү каалоосуна карабастан, алгачкы травма алып келген жагдайларга окшош жагдайларды эрксизден кайра жаратып жаткан кубулушту сүрөттөө үчүн киргизилген. Бул кайталануу жүрүм-турум, өнөктөш тандоо, чечимдер, ал тургай, каймана же түз жол менен баштапкы жаракат “кайталап” жашоо окуялар аркылуу байкоого болот.

Ал кантип иштейт?

Компульсивдүү кайталоонун механизми парадоксалдуу ойго негизделген: адам өткөн травма азабынан кутулууну кааласа да, ал бул ооруну кайра ойгото турган жагдайларга же адамдарга аң-сезимдүү же жокпу, тартылат. Бул ар кандай деңгээлде болушу мүмкүн:

1. Травманы башкарууга аң-сезимсиз аракет: Окшош жагдайларды кайталоо менен, жабырлануучу билбей туруп, “кайра ойнотууга” аракет кылаттравмаүмүт мененоңдоожеагайжагдай, башкача натыйжа менен чыгуу үчүн. Мисалы, мамилесинде зомбулукка кабылган адам кийин ушуга окшош кыянаттык менен мамиле кылган өнөктөштү тандашы мүмкүн. Бирок, бул жолу ал аң-сезимсиз түрдө кырдаалды башкача жол менен “жеңип чыгам” же “башкалай алам” деп үмүттөнөт. Тилекке каршы, бул аракет көп учурда ишке ашпай калат, аны чечүүнүн ордуна, травманы бекемдейт.
2. Мамилелер үлгүлөрүнүн кайталанышы: Травма, өзгөчө эмоционалдык зомбулук же кайдыгерликке дуушар болгон адамдар бузуучу мамилелердин үлгүлөрүн кайталашы мүмкүн. Алар, мисалы, кыянаттык мамилелер, эмоциялык четке кагуу же көңүл бурбоо аркылуу аларга жаман мамиле кылган өнөктөштөрдү издеши мүмкүн. Бул көрүнүш жарым-жартылай өзүн-өзү баалай албагандыктан же адамдын мындай мамилеге “татыктуу” деген аң-сезимсиз сезиминен улам келип чыгат. Ошентип, мурунку травма мамилелерде кайталанып, адам кайра-кайра эмоционалдык жараат алган катаал циклди жаратат.
3. Травмадан качып кутула албагандыгы: Адамдын травмага окшош кырдаалдарга тартылышынын дагы бир себеби – дежа vu сезими. Эгерде баштапкы травма толук чечилбесе, ал анын ойлорун жана жүрүм-турумдарын influence уланта бериши мүмкүн. Мисалы, үй-бүлөдө башаламан же ырайымсыз чөйрөдө чоңойгон бала бойго жеткенде дени сак чөйрөдө өзүн табуу кыйынга турат. Ал аң-сезимсиз түрдө стресс, конфликт же кыянаттык жагдайларын издеши мүмкүн, анткени бул жагдайлар анын эмоционалдык иштешинин “тааныш” үлгүсүнө туура келет.

Эмне үчүн бул кайталоо уланууда?

Бул кайталануу динамикасы акылга сыйбагандай сезилиши мүмкүн, бирок ал бир нече психологиялык процесстерге негизделген:

1. Аң-сезимсиз : Адамдын акыл-эсинин бир бөлүгү ao өзгөрүлбөш үчүн аракет кылат, ал тургай, бул өзгөртүү пайдалуу болушу мүмкүн. Аң-сезимсиз адам көбүнчө өзгөрүүнүн белгисиздигине кабылгандан көрө, белгилүү үлгүлөрдү (ал тургай кыйратуучу да) кайталоону артык көрөт. Бул эмне үчүн кээ бир травма курмандыктары окшош травматикалык окуяларды «тартып» калганын түшүндүрөт.
2. Контролдук жана алдын ала айтууга болгон муктаждык: Травма, айрыкча, жаш курагында баштан өткөн болсо, интенсивдүү алдын ала айтууга болгон муктаждыкты жаратышы мүмкүн. Кырдаал оор болсо да, бул тааныш жана “болжолдуу”. Бул адамдын кабыл алынган башкаруунун формасын камсыз кылган окшош кырдаалдарды аң-сезимсиз түрдө тандоосуна алып келиши мүмкүн, ал тургай, ал башкаруу кыйратуучу же иллюзиялуу болсо да.
3. Ичилештирилген психикалык модель: Травмадан кийин адам көбүнчө психикалык моделди иштеп чыгат, анда алар өзүн жоопкерчиликтүү же азап чегүүгө татыктуу деген ойду ичине киргизет. Бул кыянаттыктын же кайдыгерликтин ушул үлгүсүн кайталаган жагдайларды же өнөктөштөрдү тандоо тенденциясына алып келиши мүмкүн. Бул “мен = жабырлануучунун” ички модели, андан кийин ал турмуштук окуяларды чечмелей турган призмага айланат.