Èd pou vyolans nan kay ann Ayiti: nimewo ak sèvis ki disponib

Èd pou vyolans nan kay ann Ayiti dwe mache ak danje ki la kounye a, kote ou ye ak sèvis ki kapab rive jwenn ou. Si gen atak, gwo menas oswa yon timoun an danje tousuit, nimewo lapolis 114 parèt nan enfòmasyon DCPJ ak konsèy ofisyèl ameriken yo. Pou anbilans, enfòmasyon aktyèl yo bay 116. Pou koute, sipò ak oryantasyon sou vyolans ki baze sou sèks, gen liy gratis *322, Kay Fanm opere avèk sipò UNFPA. Nimewo sa yo pou Ayiti; yo pa valab otomatikman nan tout peyi kote moun pale kreyòl.

Chwazi sèvis la selon bezwen an

• 114: pou kontakte lapolis nan yon ijans; bay kote ou ye ak sa k ap pase.
• 116: pou bezwen anbilans ak sekou medikal. Disponibilite ak tan pou rive kapab afekte ak ensekirite a.
• *322: liy gratis Kay Fanm pou sipò ak oryantasyon pou moun ki sibi oswa riske sibi vyolans ki baze sou sèks.
• Sèvis lokal: sant sante, òganizasyon pwoteksyon oswa lòt aktè ki kapab konfime sa ki fonksyone nan zòn ou an.

Yon apèl pou konsèy, yon referans ak yon ekip sekou ki deja sou wout se bagay diferan. Di byen klè si danje a ap pase kounye a. DCPJ bay nimewo ijans PNH la, pandan enfòmasyon ofisyèl sou ijans ann Ayiti avèti sèvis yo ka pa kapab reponn oswa yo ka pran anpil tan. Pa pran yon lis nimewo kòm garanti entèvansyon imedya.

Nan danje imedya, bay kote a an premye

Di adrès, katye, komin, depatman ak yon pwen yo ka rekonèt toupre ou. Fè konnen si gen blese, zam, timoun oswa moun k ap anpeche ou soti. Ou pa bezwen rakonte tout istwa relasyon an anvan ou di kote èd la dwe ale ak sa k ap pase. Si ou pa kapab pale san danje, eseye jwenn yon fason atravè yon moun oswa yon kote ou fè konfyans lè sa posib.

Si deplase san danje posib, konsidere yon vwazen ou fè konfyans oswa yon kote ki kapab ede. Pa tounen nan yon kay danjere sèlman pou rad, dokiman oswa prèv. Nan kontèks ensekirite a, yon deplasman kapab pote lòt risk; konfime sa ki posib lokalman. Si ou pa kapab soti, esplike pwoblèm transpò, lajan, medikaman, andikap oswa timoun ki avè ou. Plan an dwe baze sou sitiyasyon reyèl ou.

Sa *322 kapab pote

Nan yon piblikasyon jiyè 2026, UNFPA konfime liy gratis *322 la se Kay Fanm ki opere li. Li ofri sipò sikososyal, enfòmasyon sou sèvis ki disponib, swivi ka ak referans. Apèl yo soti nan plizyè depatman peyi a. Sa bay yon fason pou mande konsèy san ou pa bezwen kòmanse pa yon vwayaj ki kapab difisil. Men li pa vle di tout sèvis fizik yo disponib menm jan nan chak zòn.

Ou kapab di: “Mwen pa santi m an sekirite lakay mwen; mwen nan zòn sa a; mwen bezwen konnen ki sèvis ki ka ede.” Esplike si ou bezwen swen, yon kote pou rete, konsèy oswa èd pou yon timoun. Mande kiyès k ap suiv demann nan ak ki jan yo pral kontakte ou ankò. Enfòmasyon UNFPA sou *322 bay fonksyon liy lan ak kalite referans li fè.

Sipò a distans pa yon garanti lajan oswa transpò

UNFPA dekri kèk ka kote yo te ede sivivan jwenn swen, transpò oswa lòt sipò materyèl. Sa pa vle di tout moun k ap rele ap resevwa menm èd oswa yon kantite lajan otomatik. Mande sa ki disponib pou sitiyasyon ou, ki kondisyon ki genyen ak kiyès ki konfime aranjman an. Yon pwogram ki te ede yon lòt fanmi pa yon pwomès pou tout demann.

Anvan ou pati, mande non etablisman an, moun pou chèche, lè yo ka resevwa ou ak si wout la posib. Bay bezwen timoun, medikaman, aksè ak transpò. Yon referans pa vle di gen yon kabann oswa machin ki deja rezève. Pa pibliye adrès yon kote pwoteksyon ki dwe rete sekrè. Si aranjman an pa posib, mande yon lòt opsyon reyèl ak fason pou rekontakte sèvis la.

Swen medikal ak prèv

Si ou blese oswa ou sibi vyolans seksyèl, mande konsèy medikal san pèdi tan nan yon sèvis ki kapab resevwa ou. Pa tann ou fin rasanble tout prèv anvan ou chèche swen. Di pwofesyonèl lasante a sa ki rive ak sentòm ou genyen. Gen sèvis ki ka bezwen kowòdinasyon ant lopital, pwoteksyon ak lòt òganizasyon, sitou lè deplasman oswa aksè a swen difisil.

Konsève mesaj, foto oswa dokiman ki deja egziste sèlman si sa pa mete ou nan plis danje. Pa pwovoke yon konfwontasyon pou jwenn yon anrejistreman pi klè. Mande pwofesyonèl ki jan pou bay dokiman yo ak si ou ka fè sa pita. Yon premye apèl oswa egzamen pa rezoud tout kesyon legal, abri ak fanmi; mande ki etap ki deja fèt ak ki etap ki rete.

Vyolans pa sèlman blesi moun wè

Rakonte aksyon ki fèt yo: pran lajan ou, anpeche ou soti, fòse relasyon seksyèl, menase ou souvan oswa sèvi ak timoun pou fè ou pè. Ou pa bezwen pwouve yon dyagnostik sou pèsonalite patnè a anvan ou mande sekirite. Aksyon yo ak konsekans yo sou ou pi itil nan premye evalyasyon an. Menm si ou pa jwenn mo egzak la, ou kapab kòmanse pa di ou pè lakay ou.

Nan pati kreyòl sit sa a, gen lòt eksplikasyon sou relasyon ki fè moun mal. Yon deskripsyon sou entènèt pa yon egzamen klinik oswa yon desizyon tribinal. Sèvi ak enfòmasyon pou konprann eksperyans ou, epi pale ak sèvis ki ka ede kote ou ye a. Pa konsidere yon nimewo franse kòm sèvis Ayiti sèlman paske yon moun konprann franse tou.

Si gen yon timoun ki afekte

Nan danje imedya, fè konnen prezans ak bezwen timoun nan nan demann ijans lan. Pou sipò apre sa, mande sèvis k ap ede ou a ki aktè pwoteksyon timoun ki disponib nan zòn nan. Pa sipoze tout liy pou timoun nan lòt peyi fonksyone ann Ayiti. Esplike laj, kote li ye ak sa ki nesesè tousuit, epi mande kiyès k ap pran pwochen etap la.

Koute timoun nan san blame li, san fòse li repete tout detay yo ak san voye li devan moun ki fè li mal la. Pa pwomèt sekrè total si sekirite li ka mande pwofesyonèl. Esplike etap ki vin apre a ak mo ki adapte ak laj li. Bezwen timoun ak granmoun kapab diferan; bay toude lè y ap prepare yon referans oswa yon kote pou rete.

Kontak ki an sekirite ak sa ki vin apre

Yon lòt moun ka wè mesaj nan telefòn, imèl oswa kont yo pataje. Si posib, sèvi ak yon aparèy moun k ap fè vyolans la pa ka tcheke. Efase istorik oswa chanje modpas kapab parèt; chwazi sa ki pa ogmante danje. Di ki lè yo ka rele ou ak si yo ka kite mesaj. Konfime non òganizasyon an, depans, tan ak pwochen kontak la. Deyò Ayiti, itilize sèvis peyi kote ou ye a ak NO MORE Global Directory pou chèche èd lokal.