Ìrànlọ́wọ́ fún ìwà-ipa nínú ilé ní Nàìjíríà: nọ́mbà àti iṣẹ́ agbègbè

Ìrànlọ́wọ́ fún ìwà-ipa nínú ilé ní Nàìjíríà gbọ́dọ̀ bá ewu tó wà àti ibi tí o wà ní báyìí mu. Bí ẹnìkan bá ń kọlù ọ́, tí ìhalẹ̀ líle bá wà, tàbí tí ọmọ bá wà nínú ewu lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, pe 112, nọ́mbà pàjáwìrì orílẹ̀-èdè. Fún ẹ̀dùn nípa títẹ ẹ̀tọ́ ènìyàn lójú, NHRC: 6472 wà. Ní Ìpínlẹ̀ Èkó, DSVA ní 08000 333 333. Ìtọ́sọ́nà yìí jẹ́ ti Nàìjíríà; kíkà èdè Yorùbá kò túmọ̀ sí pé ẹni náà wà ní Nàìjíríà dípò Benin, Togo tàbí ibòmíràn.

Nọ́mbà wo ni fún àìní wo?

• 112: nọ́mbà pàjáwìrì orílẹ̀-èdè tí NCC sọ pé kò ní owó ìpè. Sọ ìpínlẹ̀, ìjọba ìbílẹ̀ àti ibi tí a ti nílò ìrànlọ́wọ́.
• 6472: nọ́mbà kúkúrú tí a lè pè láìsanwó sí NHRC fún ẹ̀dùn ẹ̀tọ́ ènìyàn àti ìtọ́sọ́nà. Kì í ṣe àropò fún rírán ọlọ́pàá sí ewu tó ń ṣẹlẹ̀.
• 08000 333 333: DSVA ní Ìpínlẹ̀ Èkó, láìsanwó, wákàtí 24. Má ṣe fi hàn bí iṣẹ́ agbègbè gbogbo ìpínlẹ̀.
• Iṣẹ́ ní ìpínlẹ̀ rẹ: ọ́fíìsì àlàáfíà àwùjọ, ilé-iṣẹ́ ọ̀rọ̀ àwọn obìnrin, ọlọ́pàá tàbí àjọ tó lè gba ọ̀ràn rẹ ní agbègbè náà.

Ìmọ̀ràn, gbígba ẹ̀dùn àti rírán ọlọ́pàá jẹ́ iṣẹ́ ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Ìfiránṣẹ́ sí ọ́fíìsì kò túmọ̀ sí pé àwọn òṣìṣẹ́ ti ń bọ̀. Jẹ́ kí ó yé wọn láti ìbẹ̀rẹ̀ bí ewu náà bá wà ní báyìí. Àlàyé NCC jẹ́ orísun fún 112. Agbára ìdáhùn àti àwọn ohun èlò tó wà kò gbọ́dọ̀ jẹ́ ohun tí a máa sọ pé ó dọ́gba ní gbogbo ibi.

Bí ewu bá ń ṣẹlẹ̀ ní báyìí

Nígbà ìpè, sọ àdírẹ́sì, àdúgbò tàbí abúlé, ìpínlẹ̀ àti àmì ibi tó rọrùn láti mọ̀. Sọ bí ẹnìkan bá farapa, bí ohun ìjà bá wà, bí àwọn ọmọ bá wà tàbí bí ẹnìkan ṣe ń dí ọ lọ́wọ́ láti jáde. Kò pọn dandan láti sọ gbogbo ìtàn ìbáṣepọ̀ kí o tó ṣàlàyé ibi tí ìrànlọ́wọ́ gbọ́dọ̀ dé àti ohun tó ń ṣẹlẹ̀ ní àkókò yẹn.

Bí ó bá dáa láti jáde láìfi ewu kún un, ronú nípa aládùúgbò tí o gbẹ́kẹ̀ lé, àgọ́ ọlọ́pàá tàbí ibi tí ìrànlọ́wọ́ wà. Má ṣe padà sí ilé eléwu nítorí aṣọ, ìwé tàbí ẹ̀rí nìkan. Bí o kò bá lè jáde, ṣàlàyé ìṣòro ọkọ̀, owó, oògùn, àìlera tàbí àwọn ọmọ tó wà pẹ̀lú rẹ. Ètò ààbò gbọ́dọ̀ bá ìpo gidi rẹ mu, kì í ṣe ọ̀rọ̀ kan ṣoṣo fún gbogbo ènìyàn.

112 àti ìyàtọ̀ iṣẹ́ láàárín ìpínlẹ̀

Nàìjíríà ń lo 112 gẹ́gẹ́ bí nọ́mbà láti so àwọn tó nílò ìrànlọ́wọ́ mọ́ àwọn iṣẹ́ pàjáwìrì. Ní Oṣù Kẹsàn-án 2026, ìjọba àpapọ̀ ṣàlàyé iṣẹ́ lórí ètò láti mú ìṣọ̀kan àti ìmúṣẹ rẹ lágbára. Nọ́mbà orílẹ̀-èdè kò jẹ́ ẹ̀rí pé ọkọ̀, ibi iṣẹ́ àti àkókò dídé dọ́gba ní gbogbo agbègbè. Sọ ibi tí o wà ní báyìí, kì í ṣe ìpínlẹ̀ ìbílẹ̀ tàbí àdírẹ́sì inú ìwé ìdánimọ̀ nìkan.

Bí ìpè kò bá wọlé tí ewu sì ń bá a lọ, gbìyànjú ọ̀nà pàjáwìrì míì ní agbègbè rẹ tàbí ìrànlọ́wọ́ tó sún mọ́ ọ tí o lè dé láìwu. Má ṣe dúró de èsì ímeèlì láti ìpínlẹ̀ tàbí orílẹ̀-èdè míì nígbà tí ìkọlù ń ṣẹlẹ̀. Ìkéde ìjọba àpapọ̀ ti 2026 fi hàn pé ìmúṣẹ ètò náà kan àwọn àjọ púpọ̀, kì í ṣe ìlérí àkókò dídé kan fún gbogbo ọ̀ràn.

DSVA jẹ́ iṣẹ́ Ìpínlẹ̀ Èkó

Nọ́mbà 08000 333 333 jẹ́ ti Domestic and Sexual Violence Agency ní Ìpínlẹ̀ Èkó. Ìjọba ìpínlẹ̀ ti fìdí rẹ múlẹ̀ pé ó jẹ́ ọ̀nà ìpè láìsanwó tó wà fún wákàtí 24. Bí o bá wà ní Èkó, ṣàlàyé ìwà-ipa, ibi tí o wà àti ohun tí o nílò. Bí o bá wà ní Ọ̀yọ́, Ògùn, Kano tàbí ìpínlẹ̀ míì, má ṣe rò pé gbogbo ètò Èkó yóò wà níbẹ̀ pẹ̀lú.

Béèrè àjọ agbègbè tí yóò tẹ̀síwájú, bóyá ibùgbé wà, bí a ṣe lè dé àti bóyá a lè gba àwọn ọmọ. Ìtọ́ka sí àjọ kan kò jẹ́ ìdánilójú ibùsùn tàbí ọkọ̀. Àlàyé ìjọba Èkó ṣàlàyé nọ́mbà àti ọ̀nà fífi ọ̀ràn hàn. Má ṣe da nọ́mbà agbègbè kan lórí gbogbo orílẹ̀-èdè nítorí pé ó wà nínú àtòjọ tí a pín lórí fóònù.

NHRC àti ẹ̀dùn ẹ̀tọ́ ènìyàn

National Human Rights Commission ní nọ́mbà kúkúrú láìsanwó 6472. Ojúewé rẹ tún ní 08006472428 àti fọ́ọ̀mù ẹ̀dùn. A lè béèrè ìtọ́sọ́nà nípa títẹ ẹ̀tọ́ ènìyàn lójú àti àjọ tó yẹ. Kì í ṣe ìpè ọlọ́pàá láti dá ìkọlù tó ń ṣẹlẹ̀ dúró. Àkókò ọ́fíìsì tí ojúewé sọ ni Ọjọ́ Ajé sí Ọjọ́ Ẹtì, aago 8 òwúrọ̀ sí 4 ìrọ̀lẹ́; má ṣe túmọ̀ rẹ sí ìlérí ìdáhùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ní gbogbo ọ̀nà.

Béèrè irú ìsọfúnni tí wọ́n nílò, ẹni tí yóò wo ẹ̀dùn àti bí o ṣe lè gba nọ́mbà ìtọpinpin. Sọ bí kò bá dáa láti pè ọ padà tàbí fi ìfiránṣẹ́ sílẹ̀. Ojúewé ìbánisọ̀rọ̀ NHRC àti fọ́ọ̀mù ẹ̀dùn fi àwọn ọ̀nà hàn. Ìmọ̀ràn tàbí gbígba ẹ̀dùn kò túmọ̀ sí pé ilé-ẹjọ́ ti pa àṣẹ kan.

Kò nílò ọgbẹ́ tó hàn nìkan

Ṣàlàyé ohun tí ẹni náà ń ṣe: gbígba owó rẹ, dídí ọ́ lọ́wọ́ láti jáde, fífi agbára mú ọ nínú ìbálòpọ̀, ìhalẹ̀ léraléra tàbí lílo ọmọ láti dẹ́rù bà ọ́. Kò pọn dandan láti kọ́kọ́ fi àrùn ọpọlọ kan mọ́ ẹni náà kí o tó béèrè ààbò. Ìṣe àti ipa rẹ lórí ààbò rẹ ló wúlò fún ìjíròrò àkọ́kọ́. O lè sọ pé o ń bẹ̀rù nínú ilé bí o kò tilẹ̀ mọ ọ̀rọ̀ pàtó láti lò.

Nínú apá Yorùbá ojúewé yìí ni àlàyé míì lórí ìbáṣepọ̀ tó ń ṣe ẹni nípalára. Àlàyé lórí ayélujára kò rọ́pò àyẹ̀wò amọ̀ja tàbí ìdájọ́. Lò ó fún òye, kí o sì bá iṣẹ́ agbègbè sọ̀rọ̀ fún ààbò gidi. Òfin tó kan ààbò, ibùgbé, ọmọ àti ìrànlọ́wọ́ owó lè nílò ìmọ̀ràn lọ́tọ̀ gẹ́gẹ́ bí ìpínlẹ̀ àti ìṣẹ̀lẹ̀ ṣe rí.

Àwọn ọmọ, àṣírí àti ìgbésẹ̀ tó kàn

Bí ọmọ bá wà nínú ewu lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, sọ ó nígbà ìpè pàjáwìrì. Fún iṣẹ́ tó tẹ̀síwájú, béèrè lọ́wọ́ iṣẹ́ àwùjọ tàbí NHRC nípa àjọ ààbò ọmọ ní ìpínlẹ̀ rẹ. Má ṣe fi nọ́mbà ọmọ ti ìpínlẹ̀ kan hàn bíi ti gbogbo Nàìjíríà. Fetí sí ọmọ láìdálẹ́bi tàbí fipá mú un láti tún gbogbo ìtàn sọ. Má ṣe rán an lọ dojú kọ ẹni tó ń ṣe ìwà-ipa.

Ìfiránṣẹ́ inú fóònù tàbí àkọọ́lẹ̀ tí a jọ ń lò lè hàn sí ẹlòmíràn. Bí ó bá ṣeé ṣe, lo ẹ̀rọ tí ẹni tó ń ṣe ìwà-ipa kò lè wọ̀. Pípa ìtàn ìlò rẹ́ tàbí yíyí ọ̀rọ̀ aṣínà padà lè fa àfiyèsí; yan ọ̀nà tí kò ní fi ewu kún un. Jẹ́rìí sí orúkọ àjọ, àkókò, owó àti ìgbésẹ̀ tó kàn. Ní òde Nàìjíríà, lo iṣẹ́ orílẹ̀-èdè tí o wà àti NO MORE Global Directory láti rí ìrànlọ́wọ́ tó tọ́.