E te alu ese mai se talanoaga ma le lagona e pei na e gauai atu e aunoa ma le iloa pe aisea. E te faatoese atu mo mea e te le’i faia. E te masalosalo i lou manatua, o ou lagona, o nisi taimi o lou lava taua. Afai e fa’alogoina oe i nei vaaiga, atonu o lo’o e feagai ma le o le mafaufau ole .
O le upu e masani ona faʻaaoga faʻafefe. Ae ui i lea, i tua atu o loʻo taoto ai se masini saʻo, lea e mafai ona tatou aʻoaʻoina e vaʻaia. I totonu o lenei tusiga, o le a matou tuʻuina atu se faʻamatalaga manino, toe iloilo auala sili ona taatele, faʻataʻitaʻi taʻitasi ma se faʻataʻitaʻiga faʻamaonia, ona vaʻai lea pe faʻafefea ona puipuia oe lava.
Fa’atonuga o le mafaufau: o se fa’amatalaga faigofie
O le fa’aogaina o le saili lea e maua se mea mai se tasi e aunoa ma le fa’aogaina fua o latou fa’apipi’i. E le fesili sa’o le tagata fa’atauva’a, na te le fa’amaonia i finauga fa’amaoni: na te fa’asese lau fa’amasinoga. E galue i ou lagona (fefe, tausalaina, maasiasi, e tatau ona alofagia) ina ia e manatu ua e filifilia saoloto le mea o loʻo i ai, i le mea moni, faʻatatau.
Want to break free from this hold?
E tatau ona fa’aeseeseina le fa’amanino mai fa’alavelave masani. Matou te faʻaosoina uma lava e le tasi le isi: o se uo e fautuaina se tusi ia te oe, o se paaga e puipuia lana galuega i se fonotaga. O le eseesega e sau i lalo i elemene e tolu:
- Transparency: fa’aaafiaga e fa’apea lona sini (“Ou te mana’o e te sau”), e natia e le togafiti.
- Fa’aaloalo mo le teena: o le “leai” e talia i se mafutaga maloloina; i le manipulator, e faaosofia ai le mamafa, sulkiness poʻo le faʻasalaga.
- O le faʻamanuiaga: faʻaogaina e toetoe lava o taimi uma e aoga ai le fiafia o le tasi tagata, i le faʻaleagaina o le isi.
Ina ia suʻesuʻeina atili lenei faʻamatalaga, e mafai ona e faitau i la matou tusiga i luga o le le laina i le va o faatosinaga ma le faʻaogaina.
Fa’ato’aga fa’ailoga po’o faiga fa’aoga?
E mafai e tagata uma ona faʻaogaina se tasi aso, ona o le faʻavalevalea poʻo le fefe. O le a le mea e tatau ona faʻailoaina oe o le repetition ma le systematization. Pe a toe foʻi mai lava faiga tutusa, pe a latou faʻaesea oe ma faʻavaivaia oe, matou te le o toe talanoa e uiga i se va ae o se gaioiga. O le mea lea na faamatalaina e le fomaʻi mafaufau o Marie-France Hirigoyen i lalo o le igoa o sauaga mataga i aso uma: o se faasologa o nai osofaʻiga laiti, e toetoe lava a leai se afaina, lea e iu ai ina faʻaumatia le tagata faʻatatau.
Afai e te manaʻo e malamalama atili i le talaaga o le tagata o loʻo faʻaaogaina nei metotia, o le matou itulau manipulator: faʻamalamalamaga ma ata faʻamaeʻaina lenei taʻiala.
O ituaiga eseese o togafiti
E mafai ona fa’avasegaina fa’agasologa o fa’agaioiga i ni aiga autu se fa. E masani ona tuʻufaʻatasia, e faigata ai ona iloa i le taimi.
1. Puleaina o lagona
E taalo i ou lagona e faapuupuu ai lou mafaufau. O le tele o mea masani o le tausalaina (“pe a uma mea uma na ou faia mo oe …”), fefe (“a e alu ese, e te le toe vaai i se tasi”) ma le maasiasi (“e te le ma e te tali atu faapena?”).
Faʻataʻitaʻiga: e te faʻailoa o le ae faʻaalu le faaiuga o le vaiaso ma lou tuafafine. E le faʻaalia e lau paaga, ae o loʻo mapuea, fai mai ua “vaivai”, talanoa e uiga i lona tuulafoaiina. E iu ina e faaleaogaina, ma talitonu o lou manatu.
2. Fa’atonuga o le mafaufau
E osofa’ia ai lou manatu i le mea moni. gaslighting o le faiga e sili ona lauiloa: faafitia mea moni, toe tusia talanoaga, e te talitonu ai ua e soona fai pe leiloa lou manatua. Mulimuli ane, e te le toe faatuatuaina lau lava faamasinoga. Ua matou aoina le tele o faʻataʻitaʻiga i la matou tusiga ile typical gaslighting phrases.
Faʻataʻitaʻiga: “Ou te leʻi fai atu lava. O loʻo e faʻatupu pea.
3. Fesootaiga vavalalata
E galue ia i latou o loʻo siomia oe ma lou tulaga i totonu o le vaega: faʻagasologa o le vavae ese, tafatolu (aumaia o se tagata lona tolu e faʻatupu ai le fuā poʻo le faʻatauvaʻa), faʻaleagaina i e pele. O le sini e mo oe ina ia faʻateleina le faʻalagolago i se puna e tasi o faʻamaoniga.
Example: e toe fai atu e lau paaga o au uo “e le fiafia tele ia te oe” ma taʻu atu ia te oe mea latou te leʻi fai atu ai.
4. Fa’atonuga e ala i le fa’a’ole’ole ma le taui
E sili ona fenumiai, aua e foliga mai o le alofa. pomu alofa i le amataga o se mafutaga, fa’afetai tele, meaalofa pe a uma se finauga: le tele o taui e fa’atupuina ai se pipi’i malosi ma se ituaiga o aitalafu fa’alagona.
Fa’aa’oa’oga: ina ua uma le afiafi o tauemuga, na taunu’u mai se teu fugala’au ma se fe’au māfana tele i le taeao e soso’o ai. E te fai atu ia te oe lava “o le a sili atu le lelei”.
O auala masani taulima
O fa’agasologa ia e masani ona maua i tagata fa’atauva’a. E leai se mea, tu’ufua, e lava e tu’u ai se fa’ailoga. O lo latou faaputuputuina e tatau ona lapataia ai oe.
- The double bid: po’o a lava lau tali, e leaga. Afai e te tautala, e te “faavevesi”; afai e te le leoa, e te “mutia”.
- Fa’a le manino: tali va’ava’ai, folafolaga e le’i ta’u mai, suiga o le mafaufau e aunoa ma se fa’amatalaga. O loo e faatali pea.
- Role fesuia’i: e te sau e fa’ailoa se manu’a, ae e alu ese ina ua e fa’atoese.
- Le leoa fa’asala: le amana’ia le isi mo itula po’o aso e fa’atosina ai i latoutogafitiga le leoa.
- Micro-attacks: tamaʻi paʻu, faʻailoga, faʻalumaina “tausuaga”. E foliga mai e faatauvaa ia mea taitasi, o lo latou aofaiga e faataumaoia. Va’ai fo’i i le e fa’aititia le tau o aso uma.
- Foot in the door: Maua se tamai “ioe”, sosoo ai ma le lapopoa, sosoo ai ma le lapoʻa, seia oʻo ina e lafoaia mea taua e aunoa ma lou iloaina.
- Generalization: “e faapena lava oe i taimi uma”, “e te le faia lava se mea”. Ua avea le faalumaina ma faasinomaga.
O uiga e 6 o se tagata fa’atau
A aunoa ma le fai mai e fai se suʻesuʻega, e masani ona tatou matauina i manipulators masani:
- UA tautalaga e suia e fa’atatau i le tagata fa’afeso’ota’i: aulelei i nofoaga faitele, aisa i totonu o le tagata lava ia.
- O le le mafai ona iloa mea sese a se tasi: o le mea sese e taoto lava i isi.
- UA fa’aoga tatau ole tausalaina: e te lagona pea le nofo aitalafu.
- Manatu maualalo mo ou manaʻoga: O ou lagona e faʻaitiitia pe ulagia.
- A manaʻomia mo le pulea: luga o tupe, alu i fafo, tafaoga, telefoni.
- Fesootaiga le tuusao: faʻamatalaga, feʻau na pasia e isi vaega, e leʻi taʻuina.
Pe a o faatasi nei uiga ma se manaʻoga mo le faamemelo ma le leai o se lagona alofa, tatou te latalata atu i le gaioiga o loʻo faʻamatalaina i lalo o le igoa narcissistic perversion. O la matou tusiga manipulator ma narcissistic pervert faʻamatalaga auiliili lenei sootaga.
A o’o ina fa’atupu fa’alavelave fa’aleagaga
I ulugalii, e mafai ona avea le fai soo o se mea moni sauaga i le mafaufau. E tautala tagata suʻesuʻe e uiga i le “pulea faʻamalosi”: o se seti o amioga (faʻaesea, mataʻituina, faʻalumaina, taufaʻatau) e maileia ai le tagata manua i totonu o le mafutaga, o nisi taimi e aunoa ma se afaina e faia. O se auiliiliga na lomia i le 2024 i le tusi talaaga Violence Against Women o lo’o fa’atumauina le tulaga lea o le fa’agasologa o le saisaitia, i le taimi lava e tasi o le mafaufau, agafesootai ma meafaitino.
I Falani, o sauaga o le mafaufau i totonu o se ulugalii e aloa’ia e le tulafono ma e mafai ona lipotia. O le itulau aloa’ia o Auaunaga-Fa’alemalo fa’apitoa mo sauaga i totonu o aiga o lo’o fa’amatalaina ai laasaga e mafai ma numera e fa’afeso’ota’i.
Afai e te lagona i se tulaga lamatia, valaau ia te ia3919(Violences Femmes Info, saoloto ma le iloa), le17(leoleo fa’alavelave) po’o le112(Faalavelave fa’afuase’i Europa). E mafai foi ona e lafo se SMS i le 114 pe a le mafai ona e tautala.
Auala e tali atu ai i le faʻaogaina: 7 laasaga
E le mafai ona e suia se manipulator. I le isi itu, e mafai ona e faaitiitia lona aafiaga ia te oe. O se faiga fa’agasolo:
- Ta’u le mea na tupu. Tusi i lalo le vaaiga, o upu tonu, o ou lagona. O le tuuina atu o upu o le toe maua lea o le malosi.
- Teu se api talaaga. Tusi i lalo aso ma mea moni. E puipuia ai oe mai le moli kesi ma o le a fesoasoani ia te oe pe afai e te mana’omia le fa’amaonia o au aia tatau.
- Aua le ta’uamiotonuina mea uma. O le tele o lou fa’amatalaina o oe lava, o le tele fo’i lena o lou tu’uina atu. Ua lava se fuaiupu puupuu: “Ou te le malie” poʻo le “O le a ou mafaufau i ai.”
- Fa’aalu se taimi a’o le’i tali atu. Fa’atauva’a fa’alagolago i le faanatinati. “O le a ou toe foi atu ia te oe taeao” o se tali talafeagai.
- STu’u le taula’i i mea moni. Aua e te pu’e i felafolafoaiga e le gata e uiga i ou faamoemoega po o ou uiga.
- Toe fai so’otaga ma le lalolagi i fafo. Toe feso’ota’i ma se uo, se aiga, se mafutaga. O se vaaiga i fafo o se vaifofo malosi.
- Maua le lagolago. O se tagata tomai faapitoa i le soifua maloloina, o se loia, o se faalapotopotoga lagolago ua afaina po o se faiaoga ua aoaoina i nei tulaga e mafai ona fesoasoani ia te oe e iloa lelei ai mea.
Mo le agai i luma, o le matou taʻiala faʻafefea ona malosi atu nai lo se manipulator ofo mai tali mautu e faʻaoga i aso uma.
Aisea e faigata ai ona iloa lenei mea?
Afai e te tuuaʻia oe lava ona o le leʻi “vaai” vave, ia agalelei ia te oe lava. O le togafiti e aoga tonu ona e faautauta ma alualu i luma. E faʻavae i luga o uiga: o lou faʻamaoni, lou lagona alofa, lou manaʻo mo le mafutaga e galue. E fesuiai foi taimi faigata ma taimi agamalu, lea e faatumauina ai le faamoemoe.
E masani ona faatoa iloa le tulaga pe a alu ese pe alu ese le manipulator. Afai o lou tulaga lea, ole tala pe a alu ese le manipulator tumau e mafai ona fesoasoani ia te oe e te malamalama ai i le mea o loʻo e feagai.
Fesili e fai soo
O a fa’ailoga sili ona fa’aogaina?
O le mea e sili ona faʻaalia o le taʻusalaina faifai pea, faʻafitia o mea moni na e oʻo i ai, suiga o le matafaioi (e te faʻamutaina i taimi uma) ma le faʻaesea faʻasolosolo mai i latou o loʻo siomia oe.
E fa’asalaina e le tulafono le fa’aogaina o le mafaufau?
O faiga fa’apena e le o se solitulafono, ae o ona a’afiaga e mafai ona: fa’alavelave amio, e aofia ai totonu o le ulugali’i, ma sauaga fa’ale-mafaufau e aloa’ia e le tulafono a Farani. E mafai ona ta’ita’ia oe e se loia po’o se fa’alapotopotoga lagolago ua afaina.
E iloa e se tagata fai togafiti o lo’o ia fa’aogaina?
E le masani ai. O nisi tagata na vave aʻoaʻoina nei taʻiala ma faʻaaogaina ma le mafaufau. E le aveesea ai o latou aafiaga ia te oe, po o lau aia tatau e puipuia ai oe.
E mafai ona e toe faʻaleleia mai se mafutaga faʻamalosi?
Ioe. E manaʻomia le taimi, ae e mafai ona toe maua le mautinoa i lau faʻamasinoga, aemaise lava i le lagolago talafeagai. Afai e te mafatia i le popole, le moe po’o fa’ailoga fa’anoanoa, talanoa i lau foma’i po’o se foma’i mafaufau.
I se aotelega
O le fa’aogaina o le mafaufau e le ma’alofia. E faʻavae i luga o auala e iloagofie ai: taʻalo i ou lagona, faʻanenefu lou mafaufau, faʻaesea oe ma tauia oe i taimi uma. O le iloaina oi latou ua amata ona faʻasaʻoloto oe mai ia i latou. Alu i lau lava saoasaoa, siʻosiʻomia oe lava, ma manatua o ou lagona e tatau.
Afai e te manaʻomia le lagolago e malamalama ai i lou tulaga ma toe faʻaleleia au paʻu, e mafai ona e mauaina le le lagolago o loʻo ofoina atu i tagata ua afaina i faʻalavelave faʻaleagaina.
Punavai
- Marie-France Hirigoyen, Le Harcèlement moral : la violence perverse au quotidien, Syros, 1998.
- Tolmie J. et al., “Malamalama i Faiga Sauā o Paaga Fesoota’i: Aisea e Mana’omia ai e le Pule Fa’amalosi se Ta’iala Fa’aagafesoota’i ma Fa’atonu,” Violence Against Women, 2024 : PMC10666472
- Service-Public.fr, “Sauaga i totonu o aiga”: service-public.gouv.fr
Want to break free from this hold?
The Complete Narcissism Release (PDF book) and the Musc essential oil guide you step by step – at your own pace, at home.
Want to break free from this hold?
The Complete Narcissism Release (PDF book) and the Musc essential oil guide you step by step – at your own pace, at home.
Want to break free from this hold?
The Complete Narcissism Release (PDF book) and the Musc essential oil guide you step by step – at your own pace, at home.
Want to break free from this hold?
The Complete Narcissism Release (PDF book) and the Musc essential oil guide you step by step – at your own pace, at home.