Tamaiti auro, 'oti, tama ositaulaga: o matafaioi i totonu o le aiga o le narcissistic manipulator

I nisi o aiga, e le alofaina tamaiti ona o latou tulaga, ae mo galuega latou te faataunuuina. O le tasi o le “mea e sili ona fiafia i ai,” o le tagata lea e mitamita ai le matua. O le isi o le ua tuuaia i mea uma. O le lona tolu e matuā faautauta ma iʻu ina galo ai o ia.

O nei matafaioi e le filifilia e tamaiti. O lo’o fa’ailoa mai e se matua ona o le fa’atauva’a, e masani lava e aunoa ma se tasi e tu’uina atu ni upu i ai. Ma latou tuua faʻailoga i se taimi umi talu ona latou tuua le fale.

Afai na e ola aʻe i se aiga faapena, pe e te vaʻai foʻi i lenei mamanu o loʻo taʻalo ma lau lava fanau, o lenei tusiga e fesoasoani ia te oe e te malamalama ai i matafaioi, o latou taunuuga, ma auala e mafai ona toe faaleleia.

Want to break free from this hold?

Discover the release + oil

Aisea e tufatufa ai e le matua fa’atauva’a matafaioi?

O se matua e fa’atupu fa’atauva’a e faigata ona va’aia a latou fanau o ni tagata e vavae’ese mai ia i latou. E avea i latou ma faʻaopoopoga o ia lava: o mea taua e faʻamalosia, o mea e faʻalavelave ia te ia e teena.

O le ManualMSD o loʻo faʻamatalaina le faʻaleagaina o uiga faʻaletagata o se faʻataʻitaʻiga tumau o le maualuga, manaʻomia mo le faʻaaloalo, ma le leai o se lagona alofa. E le o matua uma na talanoaina iinei e maua lenei faʻamaʻi, ae o le toʻatele o loʻo tutusa nei uiga. I totonu o se aiga, latou te faaliliuina i se manatu faigofie: o tamaiti e tautuaina le ata ma le paleni o matua.

O se iloiloga faʻatulagaina talu ai nei (Orovou et al., 2025, Cureus) i luga o le aʻafiaga o se matua e maua i le faʻamaʻi faʻamaʻi e faʻafesoʻotaʻi le faʻamaʻi faʻamatua ma le malulu ma sili atu feteʻenaʻi sootaga matua-tamaiti, ma taʻua ai le faʻaogaina o le scapegoating o tamaiti.

Mo se aotelega o le auala e galulue ai nei aiga, e mafai ona e faitau i le matou tusiga i luga o le le aiga o le narcissistic pervert.

Le tamaititi auro: o le mea e fiafia iai

O le tama auro (tatou te talanoa foi e uiga i le “tamaitiiti tupu” po o le “tama filifilia”) o le tagata e sili ona atagia mai ai le ata e manao le matua e tuuina atu mo ia lava. E lelei lana aoga, e aulelei, afeleti, amio pulea, pe foliga mai e pei o se matua.

O mea ua ia oo i ai

Na te mauaina le gauai, faamalo, o nisi taimi o meaalofa.
O a latou mea sese e faaitiitia pe tuuaia i se isi tagata.
E masani ona faʻaalia o ia o se faʻataʻitaʻiga i isi tamaiti.

O le isi itu o le tupe

Atonu e te manatu o le tamaitiiti auro o le manumalo tele. E le faigofie tele. O lona tulaga e faalagolago atoa i lona gafatia e faamalie ai le matua. O le aso na te le fiafia ai (o se filifiliga faigaluega, o se toʻalua “le talafeagai”, o se feeseeseaiga), e mafai ona leiloa lona tulaga i le po.

O le tele o fanau auro muamua na tutupu ae ma le maaleale o le manatu o le tagata lava ia, e faalagolago tele i faatinoga ma manatu o isi. O nisi e faigata ona iloa mea o loʻo oʻo i ai o latou tei, lea e faʻalavelave ai mafutaga faaleaiga o tagata matutua.

O le ‘oti: o le na te tauaveina mea uma

O le ‘oti o le tamaititi lea e fa’atatau i ai e le matua mea uma e le mafai ona ia onosaia: o lona ita, o ona toilalo, o ona le fiafia. Ua taʻua o ia o “le faigata”, “le le loto faafetai”, “le tasi e fai se faafitauli”.

O mea ua ia oo i ai

E faitioina o ia, faʻatusatusa, faʻasalaga sili atu nai lo isi.
Ua le amanaiaina ona manuia, ua soona fai ana mea sese.
E masani ona tofia o ia e nafa ma feeseeseaiga faaleaiga.
O isi tagata o le aiga e iʻu lava ina latou talia le manatu lava e tasi e uiga ia te ia.

Matou te auiliiliina lenei masini i la matou tusiga ile le scapegoating.

Le mea e maua mai ai

E masani ona tupu aʻe le ʻoti ma se lagona loloto o le “tele” po o le “leaga.” Atonu na te atiaʻe le maasiasi, popolevale, ma se lagona e nafa ma mea uma. O le fa’alavelave, o le tele fo’i o taimi e va’aia manino ai e le tamaititi le fa’aletonu o le aiga, ona e o’o sa’o o ia i ona a’afiaga. E masani lava o ia, i le avea ai ma se tagata matua, e sailia se fesoasoani ma faʻamatalaina le mea na tupu.

O le tamaitiiti na ositaulagaina pe le vaaia

I le va o le lua, e masani ona i ai se tamaititi lona tolu, o le tasi lea tatou te talanoa e uiga i ai. O nisi taimi e taʻua ai o ia o le “tamaitiiti e le vaaia” po o le “tama ua leiloa.” Na ia malamalama i le amataga o le fuafuaga sili mo le ola o le aua le faʻalavelave.

E le ole mai o ia mo se mea, e tausia o ia lava, e faagaloina o ia.
E seasea vaaia ona manaoga faalelagona.
Atonu e atamai o ia ae leai se tasi na te iloaina.

O le faaupuga “tamaitiiti ositaulaga” e faʻaaogaina foi mo le tamaititi o loʻo tuʻu ese ona manaʻoga mo le manuia o matua poʻo se tamaititi auro. Atonu na te iloa o ia o loʻo faia se matafaioi o le faʻalagolago poʻo le lagolago mo matua: e taʻua lea o le matua. E tausia e le tamaititi le tagata matua nai lo le isi itu.

Matafaioi e mafai ona suia

O nei matafaioi e le tumau. E mafai ona avea se tamaitiiti auro ma ʻoti i le po pe a tetee i le matua. E mafai e le tamaititi e to’atasi ona fesuia’i i le va o le lua e fa’atatau i lagona o le matua. I nisi aiga, e faia e se tasi matua se tasi e sili ona latou fiafia i ai ae filifili e le isi matua le isi.

O le mea e tumau pea o le alofa e iai tuutuuga. E faalagolago i le nofoaga e malie le tamaitiiti e nofo ai.

E suʻesuʻe e tagata suʻesuʻe lenei mea mataʻutia i lalo o le igoa “togafitiga eseese” o tamaiti e o latou matua. O se suʻesuʻega na faia i talavou matutua ma lomia i le Journal of Marriage and Family (Jensen et al., 2013) na matauina ai oi latou e lagona le itiiti ifo o le lagolagosua nai lo o latou tuagane poʻo le tuafafine na lipotia mai le tele o faʻafitauli o le atuatuvale, ma o le tele o le eseesega i togafitiga, o le faʻaitiitia o le faʻalavelave i le va o tei.

O se mamanu e tuʻuina atu

O nei gaioiga e masani ona toe faia mai le tasi augatupulaga i le isi. O se matua o ia lava o se tamaititi auro poʻo se ‘oti faʻasao e mafai ona toe faia ma le le iloa matafaioi na latou oʻo i ai. Matou te suʻesuʻeina lenei fua i la matou tusiga i luga o le le itu pogisa o le tele o augatupulaga .

Afai o lou tina na tufaina ia matafaioi, o le matou tusiga i luga o le o le talaaga o se tina faʻatauvaʻa o le a fesoasoani ia te oe e iloa ai isi amioga. Ma mo se vaaiga lautele, faitau narcissistics evil parents.

Lisi siaki: toe fa’aleleia lou lava fa’atusa pe a uma nei matafaioi

Pe o oe o se tama auro, o se ‘oti po’o se tamaititi e le vaaia, e mafai ona e laa ese mai le matafaioi ma toe iloa oe lava. O laasaga mau ia.

Fa’ailoa lau matafaioi. Tusi i lalo ni manatuaga masani mai lou tamaitiiti. O le a le nofoaga na e nofoia? O le a le mea na faamoemoeina mai ia te oe?
Ia e iloa o lenei matafaioi e le o oe. “O a’u o le tagata leaga” po o le “O a’u o le tagata atoatoa” o igoa ia na faia e se tagata matua mafatia, ae le o ni upu moni e uiga ia te oe.
Su’e le mea o lo’o toe faia ai le matafaioi i le taimi nei. I le galuega, o se ulugalii, ma uo: pe o e iloa ua e ofuina mea uma, mou atu pe e te susulu?
Fa’afeiloa’i lagona. Ita, faanoanoa, tausalaina, lotoleaga i se uso po o se tuafafine: e tatau. Latou te le avea oe ma tagata leaga.
Se fa’atapula’a ma le matua. E mafai ona e filifilia le taimi ma le natura o feso’ota’iga. O nisi tagata e faʻaitiitia fegalegaleaiga, o isi e tipi le fesoʻotaʻiga. E leai se tali sa’o e tasi.
Va’ai ese i ou tei. Ua maua foi lou uso po’o lou tuafafine i se matafaioi. O lenei va’aiga e le mana’omia ai lou fa’alatalata atu, ae e mafai ona fa’afilemuina oe.
Fausia puna’oa fou o le tau. Mafutaga e talia ai oe e aunoa ma ni tuutuuga, o gaoioiga e taua ia te oe.
Maua le lagolago. E mafai e se foma’i mafaufau po’o se foma’i ua a’oa’oina i fa’alavelave fa’afeagai e mafai ona fesoasoani ia te oe e toe fa’afo’i le loloto o nei mamanu.

Ae faapefea pe afai o oe o se matua i aso nei?

Afai e te fa’asoa le tausiga o lau fanau ma se to’alua muamua o lo’o galue fa’atauva’a, e mafai ona e va’aia nei matafaioi o lo’o faia ia te ia: tasi le tamaititi e fiafia i ai, o le isi e faitioina. E le mafai ona e pulea mea uma, ae e mafai ona e saunia se avanoa i totonu o lou fale e alofagia ai tamaiti taitoatasi pe o ai i latou.

Aloese mai le faatusatusaga i le va o lau fanau.
Fa’atauaina tagata uma mo lo latou i ai, ae le na’o mea latou te ausia.
Faʻalogo i mea latou te fai mai ai e uiga i le isi matua e aunoa ma le tuʻuina o i latou i se tulaga e filifili ai.
Afai e fai se tamaititi ma ‘oti, ia faamanino atu ia i latou e le o latou nafa.

FAQs

E mafai ea ona avea i tatou ma se tamaitiiti auro ma se ‘oti?

Ioe. Aemaise mo se tamaititi e toʻatasi, poʻo pe a suia e matua lagona poʻo mea e fiafia i ai. E faalagolago le tulaga i le mea e saofagā ai le tamaitiiti i le matua i soo se taimi.

Aisea ua le mafai ai e lo’u tuagane, le tamaitiiti auro, ona vaai i mea ua ou oo i ai?

Aua o lona aafiaga i le aiga lava e tasi sa matua ese lava. O le iloaina o mafatiaga o isi o le a faamalosia ai foi i latou e fesiligia le alofa ua latou maua. Atonu e umi se taimi, ma o nisi taimi atonu e le tupu lava.

E tatau ona e motusia sootaga ma se matua fa’atauva’a?

O se filifiliga a le tagata lava ia. O nisi tagata latou te maua le paleni i le faʻatapulaʻaina o fesoʻotaʻiga, o isi e manaʻomia se malologa e puipuia ai i latou lava. E mafai ona fesoasoani le lagolago ia te oe e filifili e aunoa ma le tausalaina.

E tumau pea a’afiaga?

Leai. O faʻataʻitaʻiga na aʻoaʻoina aʻo laiti e loloto, ae e mafai ona faʻaleleia. O le tuʻuina atu o upu i mea ua e oʻo i ai o se laasaga taua muamua.

I le faaiuga

Tamaiti auro, ‘oti, tamaititi le vaaia: e leai se tasi o nei matafaioi e mata’utia. Latou te taofia uma le tamaititi mai le alofa le faatuaoia ma se nofoaga mo ia lava. O le malamalama i le matafaioi na e faia e mafai ai ona e taofia le fenumiai ma lou faasinomaga.

E iai lau aia tatau e fa’amatala ai oe e ese mai i mea na fa’atatauina e lou aiga ia te oe. Afai e te manaʻo e lagolagoina i lenei galuega toe faʻaleleia, e mafai ona e suʻesuʻe atili e uiga i le support mo i latou ua afaina i faʻalavelave faʻaleagaina.

O nei taiala e le suitulaga i le tulitatao o le mafaufau: afai e mamafa lou soifua maloloina i lou talafaasolopito o aiga, faafesootai se tagata tomai faapitoa. Afai o iai se tamaititi i se tulaga lamatia, valaau 119 (Talofa childhood in danger). I tulaga fa’afuase’i, vili le 17 po’o le 112; mo sauaga fa’asaga i fafine, 3919.