Amnesia, o se mea lavelave, e faasino i se vaega po o le leiloa atoa o le manatua. Mo le toatele, o le amnesia e tumau pea o se mealilo ona o ona ituaiga eseese ma mafuaʻaga. I lenei tusiga, o le a tatou suʻesuʻeina le fa’amatalaga ole amnesia, au’ili’ili ona ituaiga, fa’ailoga, mafua’aga ma a’afiaga. O lo matou fa’amoemoe o le fa’amanino lea o lenei manatu e tu’uina atu ai se va’aiga sili atu i le lalolagi, mamao mai manatu fa’ata’atia.
O le a le amnesia?
O le amnesia ua faauigaina o se faaletonu o le mafaufau e faʻaalia i le le mafai ona manatua mea ua tuanai pe aʻoaʻoina ni faʻamatalaga fou. O lenei fa’aletonu e mafai ona mafua mai i mea eseese, e pei o le fai’ai manu’a, fa’ama’i degenerative po’o fa’afitauli o le mafaufau. E le pei o le leiloa manatua masani ona o le matua, o le amnesia e sili atu ona ogaoga ma matua afaina ai le olaga i aso taitasi.
O tagata e maua i le amnesia atonu latou te manatua nisi o mea na tutupu ae galo atoa isi vaitau o latou olaga. O lenei ma’i e mafai ona le tumau pe tumau, fa’atatau i le mataupu.
Want to break free from this hold?
O ituaiga autu o le amnesia
Amnesia e sau i le tele o ituaiga, e tofu ma uiga patino ma mafuaʻaga. O fomu sili nei ona taatele:
1. Anterograde amnesia
O lenei ituaiga o amnesia e mafua ai le le mafai ona fatuina ni manatuaga fou pe a maeʻa se mea na tupu, e pei o le manua o le ulu. O manatuaga na faia aʻo leʻi faia lenei mea e masani ona taofia, ae e le mafai e le tagata maʻi ona toe teuina faʻamatalaga fou mo se taimi umi. O le iʻuga, e mafai ona ia toe fai le fesili lava lea e tasi i ni nai taimi e aunoa ma le manatua ua uma ona ia fai atu.
Fa’ailoga uiga:
- Fa’agalo mea na tutupu lata mai
- Faigata ona manatua igoa po o foliga
- Le mafai ona taofia faʻamatalaga fou
2. Retrograde amnesia
Retrograde amnesia e faasino i le leiloa o manatuaga na faia aʻo leʻi tupu se faʻalavelave faʻalavelave. O manatuaga lata mai e masani ona sili ona afaina, ae o manatuaga tuai atonu e tumau pea. O lenei ituaiga o amnesia e taatele i tagata na mafatia i se faʻalavelave faʻafuaseʻi poʻo le teʻi tele o lagona.
Fa’ailoga uiga:
- Le leiloa o manatuaga lata mai
- Faasaoina manatuaga a o laiti po o manatuaga tuai
- Le fenumiai e uiga i nisi o mea na tutupu i o latou taimi ua tuanai
3. Fa’alelalolagi fa’alelalolagi le tumau
Transient global amnesia o se ituaiga o amnesia le tumau, lea e le mafai ai e le tagata ona manatua mea na tutupu lata mai pe fatuina ni manatuaga fou mo se taimi faatapulaa. O lenei fa’alavelave e masani ona umi i le va o ni nai minute ma ni nai itula. A maeʻa le mea na tupu, e toe foʻi le mafaufau i le masani, e ui atonu e le manatua e le tagata le mea na tupu.
E ono fa’aoso:
- Fa’anoanoa tele
- O taumafaiga faaletino taua
- Suiga fa’afuase’i le vevela
4. Dissociative amnesia
O lenei ituaiga o amnesia e masani ona fesoʻotaʻi ma faʻalavelave faʻalavelave, ma e taatele i faʻafitauli o le mafaufau. fa’alavelave fa’afuase’i (PTSD). Dissociative amnesia e mafai ona mafua ai le leiloa o mafaufauga, lea e galo ai i le tagata vaega patino o latou taimi ua tuanai e fesoʻotaʻi ma le faʻalavelave faʻalavelave.
Fa’ailoga uiga:
- Faʻagaloina mea faʻapitoa e fesoʻotaʻi ma le faʻalavelave
- O poloka manatua e feso’ota’i ma nisi vaitau o le olaga
- Lagona le le mautonu e uiga i lona lava talafaasolopito patino
O mafuaʻaga o le amnesia
O mafuaʻaga o le amnesia e eseese ma e mafai ona fesoʻotaʻi ma mea faʻaletino, neurological poʻo le mafaufau. O mafua’aga autu nei ua iloa:
1. O mafuaʻaga o le neurological
O se tasi o mafuaʻaga masani o le amnesia o le faʻaleagaina o le faiʻai. E mafai ona tupu pe a mavae le manu’a o le ulu, stroke, poʻo faʻamaʻi pipisi. I nei tulaga, o vaega o le faiʻai e nafa ma manatua, e pei o le hippocampus, e ono faʻaleagaina.
2. O mea tau mafaufau
E masani ona tupu le amnesia o le mafaufau poo le dissociative pe a uma se mea na tupu. O lenei ituaiga o amnesia e galue o se puipuiga, lea e ofo ai le faiʻai e “galo” nisi o manatua e aloese ai mai mafatiaga o le mafaufau.3. Fa’ama’i fa’aleagaina
O nisi faʻamaʻi neurodegenerative, e pei o le faʻamaʻi o le Alzheimer, e mafua ai le faʻasolosolo o le leiloa o le mafaufau. O le amnesia o se faʻailoga lea o le faʻaitiitia o le mafaufau atoa, e aʻafia ai e le gata i le mafaufau, ae faʻapea foʻi ma isi galuega faʻapitoa.
4. Mea oona
O le fa’aleagaina o mea e pei o le ava malosi po’o nisi vaila’au e mafai ona mafua ai fa’afitauli o le mafaufau. O le ava malosi, mo se faʻataʻitaʻiga, ua iloa e mafua ai le pe, ae o le taumafaina masani e mafai ona oʻo atu ai i le Korsakoff syndrome, o se ituaiga o amnesia ogaoga e fesoʻotaʻi ma le le lava o le vitamini B1.
O aafiaga o le amnesia i le olaga i aso taitasi
E mafai ona i ai se aafiaga taua o le amnesia i olaga i aso taitasi o i latou ua aafia, e oo atu ai i faigata i vaega patino, agafesootai ma tomai faapitoa.
1. Aafiaga patino
I le olaga i aso faisoo, o le amnesia e aʻafia ai le mafai ona manatua mea na tutupu lata mai, e mafai ona faʻalavelaveina masani masani ma gaioiga. O tagata e maua i le amnesia atonu e faigata ona manatua e pele ia i latou poʻo gaoioiga masani, e mafai ona oʻo atu ai i le popole ma lagona le mautonu.
2. Aafiaga i fegalegaleaiga lautele
E mafai fo’i e le amnesia ona fa’aleagaina so’otaga fa’aagafesootai, ona e mafai e tagata ua a’afia ona galo mea na tutupu fa’atasi ma e pele. E mafai ona o’o atu ai i le le femalamalamaa’i ma fete’ena’iga, ae maise o le tagata e maua i le amnesia atonu e le malamalama pe aisea e foliga mai e le masani ai i latou.
3. Faigata fa’apolofesa
I totonu o le siosiomaga faʻapolofesa, amnesia e mafai ona faʻafaigata ai galuega galue. E mafai e tagata ona galo faʻamatalaga taua, le manatuaina o fonotaga taua, poʻo le leiloa o galuega o loʻo i ai nei, e ono aʻafia ai a latou faʻatinoga.
Ole tapula’a ole manatua ole tagata ma le malamalama ole amnesia
O manatuaga a le tagata o se masini lavelave ma maaleale. Amnesia e fa’ailoa mai ai le tapula’a o lo tatou gafatia e teu ma toe aumai fa’amatalaga. E ala i le suʻesuʻeina o le amnesia, tatou te malamalama atili ai o le manatua e le o se “faʻamaumauga” faigofie: e aʻafia e o tatou lagona, o tatou aafiaga ma e oʻo lava i mea faʻapitoa ma mafaufauga.
I se faapuupuuga, o le amnesia o se faʻalavelave e aʻafia ai manatuaga a se tagata i se auala sili atu pe itiiti ifo le loloto e faʻatatau i le ituaiga ma mafuaʻaga autu. O le malamalama i ituaiga eseese o le amnesia e mafai ai ona sili atu le saʻo o lenei suiga o le mafaufau o le tagata, e le gata o le leiloa o manatuaga, ae o le faʻalavelaveina o faʻavae o le faasinomaga ma le poto masani a le tagata lava ia.
Fa’amatalaga fa’amaumauga ile amnesia
O fa’amatalaga fa’asaienisi nei e fitu i Falani i le mataupu o le amnesia:
- Eustache, F., & Desgranges, B. (2014). Amnésies : quand la mémoire déraille. I totonu Le cerveau et la pensée (itulau 227-230). Pale: Editions Le Pommier.
- Thomas-Anterion, C., & Desestret, V. (2017). Les mémoires d’un oublieux : le point de vue d’un amnésique. Revue de neuropsychologie, 9(2), 99-107.
- Eustache, F., & Desgranges, B. (2014). La mémoire, les amnésies et les lobes frontaux. Revue de neuropsychologie, 6(4), 282-285.
- Thomas-Antérion, C. (2017). Les syndromes amnésiques : du neurone à la prise en charge. Revue de neuropsychologie, 9(4), 207-212.
- Freud, S. (1893). Amnésie – Aphasie. Essaim, 2015/2 (nu. 35), 125-132.
- Cohen, N. J. (2022). Neal J. Cohen. Wikipédia.
- Fa’atasi. (2024). Pourquoi oublions-nous nos souvenirs d’enfance ?. Le Monde.
Fa’ai’uga
O le amnesia o se fa’alavelave fa’alavelave manatua e mafai ona fa’aalia i le tele o auala ma e tele mafua’aga. Pe lē tumau pe tumau, e tumau pea le amnesia o se luʻitau tele, mo i latou ua aafia ma e pele ia i latou. E ala i se malamalama sili atu i lenei faʻalavelave, e mafai ai ona iloa auala o mafaufauga o le tagata ma tuʻuina atu se vaaiga faʻamalamalama atili i aʻafiaga o lenei maʻi i le olaga i aso faisoo.
👇 Mo nisi fa’amatalaga:
- Fa’avauvau fa’anoanoa: fa’amatalaga, mafua’aga ma a’afiaga ole mafaufau
- Pave: malamalama i ona faiga ma aafiaga
- O le fa’ata’ita’i: Fa’amatalaga ma le auiliiliga atoatoa
Manaomia ona talanoa i se tasi e malamalama?
O le Cristina o loʻo lagolagoina i latou na afaina i faʻataʻitaʻiga faʻatauvaʻa mo le tele o tausaga. O se fuafuaga fa’atino fa’amautu mai le fa’asoa muamua. Sauniga aʻoaʻoga vitio taʻitoʻatasi (Skype poʻo WhatsApp) – € 100 i le vasega.
Want to break free from this hold?
The Complete Narcissism Release (PDF book) and the Musc essential oil guide you step by step – at your own pace, at home.
Want to break free from this hold?
The Complete Narcissism Release (PDF book) and the Musc essential oil guide you step by step – at your own pace, at home.
Want to break free from this hold?
The Complete Narcissism Release (PDF book) and the Musc essential oil guide you step by step – at your own pace, at home.
Want to break free from this hold?
The Complete Narcissism Release (PDF book) and the Musc essential oil guide you step by step – at your own pace, at home.