Gaslighting: Oorsprong en manifestaties van deze manipulatie

Le gaslighting is een term die steeds vaker wordt gebruikt, maar waarvan de exacte betekenis voor velen onduidelijk blijft. Het verwijst naar een subtiele en sluipende vorm van manipulatie, die erop gericht is om iemand aan zijn eigen realiteit te laten twijfelen. Voor degenen die er slachtoffer van worden, kan deze praktijk ernstige gevolgen hebben. Ze kunnen zich verward en onzeker voelen. Dit artikel legt de definitie van gaslighting, de oorsprong ervan, de verschillende vormen ervan en de psychologische gevolgen ervan.

Definitie van Gaslighting

Le gaslighting is een proces van psychologische manipulatie waarbij één persoon of groep ervoor zorgt dat een andere persoon of groep twijfelt aan zijn of haar waarneming, geheugen of geestelijke gezondheid. Vaak wordt het slachtoffer wijsgemaakt dat zijn of haar emoties, gedachten of herinneringen onjuist of overdreven zijn. Dit kan zo ver gaan dat ze denkt dat ze geestelijk instabiel is.

Oorspronkelijk komt de term uit een Brits toneelstuk genaamd Gas licht (1938) en de verfilming ervan uit 1944. In het verhaal manipuleert een echtgenoot zijn vrouw door de helderheid van de gaslampen in hun huis aan te passen, maar weigert de verandering. Deze list zorgt ervoor dat de vrouw aan haar zintuigen en haar geestelijke toestand gaat twijfelen.

De oorzaken van gaslighting

Gaslighting kan voorkomen in verschillende interpersoonlijke relaties: in het privéleven, in het gezin, bij vriendschappen en op het werk. De oorzaken ervan zijn vaak te wijten aan de zoektocht naar controle en overheersing. Mensen met narcistische trekken of antisociale persoonlijkheidsstoornissen kunnen deze manipulatie gebruiken om een ​​bepaalde machtspositie in de relatie te behouden. Motieven achter gaslighting zijn onder andere:

• Controle behouden Manipulators willen vaak de controle over het slachtoffer behouden.
• Versterking van een geïdealiseerd zelfbeeld Door anderen zwart te maken, voeden gaslighters hun eigen imago en positioneren ze zichzelf als dominant.
• Bescherming tegen kritiek :Met gaslighting kunnen manipulators de aandacht afleiden van hun eigen fouten of tekortkomingen.

De verschillende vormen van gaslighting

Gaslighting kan verschillende vormen aannemen, die allemaal gericht zijn op het destabiliseren van het slachtoffer en het afhankelijk maken van de manipulator.

1. De ontkenning van de realiteit

De gaslighter kan gebeurtenissen ontkennen die daadwerkelijk hebben plaatsgevonden. Hij kan bijvoorbeeld zeggen: “Dat is nooit gebeurd” of “Je overdrijft.” Deze techniek zorgt ervoor dat het slachtoffer aan zijn of haar herinneringen gaat twijfelen.

2. Weigering van communicatie

In sommige gevallen weigert de manipulator alle communicatie over gevoelige onderwerpen en zegt: “Als je erover blijft praten, ga ik weg.” Deze stilte dwingt het slachtoffer om stil te blijven, om zo de goedkeuring of de connectie met de gaslighter niet te verliezen.

3. De tegenstrijdigheid

De manipulator spreekt het slachtoffer voortdurend tegen om zijn of haar perceptie in twijfel te trekken. Bijvoorbeeld: “Ik heb je toch al gezegd dat dat niet waar is” of “Je herinnert je het verkeerd, zo is het niet gegaan.”

4. De afleiding

De gaslighter verandert van onderwerp of leidt het gesprek af om te voorkomen dat zijn gedrag in twijfel wordt getrokken. Hij kan een eerdere aflevering aanhalen om het gesprek af te leiden: “Bedenk dat je er niet eens was toen ik je nodig had.”

5. Gevoelens minimaliseren

Deze vorm van gaslighting is erop gericht de emoties van het slachtoffer te minimaliseren. De gaslighter zal dingen zeggen als: “Je maakt je te veel zorgen” of “Het is een kleinigheid, waarom maak je er zo’n groot probleem van?” “om het slachtoffer kwetsbaar te maken.

6. Fysieke gaslighting

Gaslighting kan bestaan ​​uit fysiek geweld, gevolgd door ontkenning van de daad of de ernst ervan. Nadat de manipulator bijvoorbeeld fysieke druk heeft uitgeoefend, kan hij zeggen: “Ik heb je niet gekwetst, je bent te gevoelig.”

7. Gaslighting via tussenpersonen

Bij proxy-gaslighting worden derden ingezet om het slachtoffer te destabiliseren. Dit kan betekenen dat dierbaren de kant van de manipulator kiezen, waardoor de twijfels bij het slachtoffer worden versterkt.

Voorbeelden van gaslightingsituaties

Gaslighting komt in verschillende contexten voor. Hier zijn enkele concrete voorbeelden van deze manipulatie op basis van relaties:

• Liefdesrelaties :Een partner die vreemdgaat, kan het bewijs volledig ontkennen door haar ‘paranoïde’ te noemen.
• Familie relaties : Een ouder kan zijn kind aan het twijfelen brengen door te ontkennen dat hij iets heeft gezegd, terwijl het kind er zeker van is.
• Werkplek : Een meerdere kan een werknemer manipuleren door essentiële informatie te onthouden of zijn werk systematisch te kleineren.
• Vrienden en sociale relaties Vrienden kunnen iemand voortdurend kleineren door hem of haar te noemen als “te gevoelig” of “niet in staat om een ​​grapje te verdragen”.

Waarom is Gaslighting zo effectief?

Gaslighting is gebaseerd op zeer specifieke psychologische mechanismen. Door de perceptie van het slachtoffer te destabiliseren, krijgt de manipulator de overhand. Bepaalde kenmerken van het slachtoffer kunnen ook een rol spelen:

• Persoonlijke aanleg Mensen met ervaringen in hun jeugd die gekenmerkt werden door conflicterende relaties of emotionele onzekerheid, lopen meer risico om met gaslighting te maken te krijgen.
• Empathie en altruïsme :Slachtoffers zijn vaak empathische mensen die anderen willen begrijpen en bereid zijn zichzelf in twijfel te trekken.
• angst voor verlating :De angst om een ​​belangrijke relatie te verliezen, zorgt ervoor dat sommige mensen situaties van misbruik accepteren.

Referenties

Hier is een lijst met 7 bibliografische referenties over het thema gaslighting:

1. Hirigoyen, M.-F. Morele intimidatie: dagelijks pervers geweld . Syrisch.
2. Besson, P. (2018). Mind Control: Definitie en psychologische problemen . Edities van de New Review.
3. Courtet, P. (2013). De wonden van de ziel . Odile Jacob.
4. Beauvois, J.-L., & Joule, R.-V. (2011). Een kleine verhandeling over manipulatie voor het gebruik van eerlijke mensen . Pers Universitaires de France.
5. Atwood, M. (2010). Stockholm-syndroom: waarom blijven we bij manipulators? Drempelwaarde.
6. Lévy, B. (2012). Psychologie van manipulatie: definiëren, begrijpen en weerstand bieden . Dunod.
7. Dufour, D. (2011). Emotionele Manipulatie in een Relatie: Hoe Herken Je Het en Hoe Ga Je Ermee Om? . Eyrolles.

Conclusie

Gaslighting is een complexe en schadelijke vorm van psychologische manipulatie die erop gericht is om iemand zijn eigen perceptie van de werkelijkheid te ontnemen. De gevolgen ervan zijn vaak onzichtbaar, maar kunnen verwoestend zijn voor de mensen die ermee te maken krijgen. Ze kunnen hun zelfvertrouwen verliezen en vatbaar worden voor overheersing. Dit fenomeen beperkt zich niet tot intieme relaties; Het manifesteert zich ook in gezinnen, op het werk en in bredere sociale netwerken.