Emotionele deprivatie: oorzaken, signalen en gevolgen op volwassen leeftijd.

Soms voel je een leegte vanbinnen die door niets gevuld kan worden. Een compliment geeft je een geweldig gevoel, maar verdwijnt dan weer. Een gebrek aan reactie stort je in diepe wanhoop. Je geeft veel, vaak te veel, in de hoop een beetje warmte terug te krijgen. Wat je beschrijft klinkt als… emotionele deprivatie.

Emotionele tekortkoming is geen zwakte. Het is vaak het gevolg van een fundamentele behoefte die onvoldoende werd vervuld in een levensfase waarin iemand volledig afhankelijk was van anderen. In dit artikel onderzoeken we de oorsprong ervan, hoe het zich manifesteert in de volwassenheid, de gevolgen voor relaties en, het allerbelangrijkste, hoe we ermee om kunnen gaan.

Emotionele deprivatie: definitie

We spreken van emotionele deprivatie (of gebrek aan genegenheid) wanneer iemand de aandacht, tederheid, erkenning en emotionele veiligheid die hij of zij nodig heeft, niet heeft ontvangen of niet ontvangt. De term omvat twee realiteiten die vaak overlappen:

• langdurige emotionele deprivatie, ervaren in de kindertijd: afwezige, overbelaste, koude, onvoorspelbare ouders, of zelf lijdend;
• de huidige emotionele leegte, ervaren in een volwassen relatie: een afstandelijke, onverschillige partner of iemand die spaarzaam genegenheid toont.

De twee versterken elkaar: iemand die als kind weinig genegenheid heeft ervaren, kan onbewust aangetrokken worden tot relaties die dat gemis weerspiegelen. We hebben dit verband onderzocht in ons artikel over Emotionele verwaarlozing en de relatie met een narcistische manipulator..

De oorzaken van emotionele deprivatie

In de kindertijd

Kinderen hebben behoefte aan gezien, getroost en beschermd te worden. Wanneer aan deze behoeften niet consequent wordt voldaan, ontwikkelen ze copingstrategieën: zichzelf klein maken, zich heel goed gedragen, te hard hun best doen om anderen te behagen, of juist weigeren om überhaupt iets te vragen. Veelvoorkomende voorbeelden zijn:

• een emotioneel onbeschikbare ouder (depressie, verslaving, overbelasting);
• een vorm van onderwijs waarbij genegenheid afhankelijk was van resultaten of gehoorzaamheid;
• le emotionele terugtrekking van ouders gebruikt als straf;
• een scheiding, een sterfgeval, een slecht begeleide ziekenhuisopname;
• een narcistische ouder, die verwachtte dat het kind in zijn of haar eigen behoeften zou voorzien.

Onderzoekers bestuderen deze experimenten nauwlettend. Een studie die in 2023 werd gepubliceerd in Hersenen en gedrag Er is onderzoek gedaan naar de langetermijneffecten van verschillende soorten trauma’s in de kindertijd, waaronder emotionele verwaarlozing, en er zijn verschillen in de hersenfunctie op volwassen leeftijd waargenomen. Dit betekent niet dat alles vaststaat, maar wel dat deze wonden echte sporen achterlaten die serieus genomen moeten worden. Lees ons artikel voor meer informatie over dit onderwerp. jeugdtrauma.

Als volwassene

Emotionele tekortkomingen kunnen ook in een volwassen relatie ontstaan ​​of terugkeren: een partner die nooit tederheid toont, die je verzoeken negeert, die afwisselt tussen intense aandacht en onverschilligheid. In een relatie met een manipulator wordt genegenheid zelfs een controlemiddel: gegeven wanneer je gehoorzaamt, onthouden wanneer je je verzet.

Tekenen van emotionele verwaarlozing bij volwassenen

Emotionele verwaarlozing is minder duidelijk in wat er gezegd wordt dan in wat er ervaren wordt. Dit zijn de meest voorkomende uitingen:

• Een intense angst om in de steek gelaten te worden. Een vertraging, een onbeantwoord bericht, en de angst neemt toe.
• Een constante behoefte aan geruststelling “Hou je van me?”, “Ben je niet boos?”.
• Moeilijk om nee te zeggenuit angst de genegenheid van de ander te verliezen.
• De neiging om te veel te geven Tijd, geld en energie investeren om het te verdienen geliefd te worden.
• Kwetsbaar zelfbeelddat afhangt van de meningen van anderen.
• Jaloezie of emotionele onzekerheid moeilijk tevreden te stellen.
• Een gevoel van leegte Als je alleen bent, word je soms beziggehouden door eten, schermen, werk of winkelen.
• Herhalende relaties met partners die niet erg beschikbaar zijn.

Gebrek aan genegenheid bij vrouwen, bij mannen

Emotionele tekortkomingen treffen iedereen, maar de uiting ervan verschilt soms afhankelijk van de opvoeding. Veel vrouwen hebben geleerd dit te compenseren door voor anderen te zorgen, met het risico zichzelf te verwaarlozen. Veel mannen hebben geleerd hun behoeften niet te tonen, wat kan leiden tot terugtrekking, prikkelbaarheid of een overmatige betrokkenheid bij hun carrière. In beide gevallen is de behoefte hetzelfde: zich geliefd en veilig voelen.

Gebrek aan affectie in een relatie: de gevolgen

De hechtingstheorie, voortkomend uit het werk van John Bowlby, helpt te begrijpen wat er speelt. Een recensie gepubliceerd in 2017 in Huidige mening in de psychologie Het is belangrijk om te weten dat mensen met een onveilige hechtingsstijl sterker reageren op stress in hun romantische relaties: sommigen zoeken angstig naar nabijheid, terwijl anderen zich afsluiten om zichzelf te beschermen.

In de praktijk kan een gebrek aan affectie in een relatie tot het volgende leiden:

• een affectieve afhankelijkheid De andere wordt de enige bron van zekerheid (zie ons artikel over la dépendance affectief);
• een buitensporige tolerantie tot kwetsend gedrag, uit angst de relatie te verliezen;
• dynamische herhaalde conflicten rondom beschikbaarheid, jaloezie, de behoefte aan bewijs;
• een kwetsbaarheid voor manipulatorsdie deze behoefte snel herkennen en weten hoe ze er misbruik van kunnen maken, bijvoorbeeld door middel van love bombing;
• een verlies van zelfvertrouwenvooral wanneer de partner zich als straf onthoudt van affectie. Ons artikel over gebrek aan zelfvertrouwen bij het stel Laten we dit punt verder onderzoeken.

Als je jezelf herkent in een angstige hechtingsstijl, kun je ook ons ​​artikel hierover lezen. Inzicht in angstige hechting.

Hoe zorg je voor je emotionele behoeften: 6 tips

Je kunt een jeugd die je nooit hebt gehad niet vervangen. Maar je kunt wel leren geven en ontvangen wat je hebt gemist. Hier zijn een paar concrete suggesties:

1. Erken de behoefte zonder erover te oordelen. De behoefte aan genegenheid is menselijk. Het probleem is niet de behoefte zelf, maar wanneer die ertoe leidt dat je het onacceptabele accepteert.
2. Identificeer je triggers. Welke momenten roepen gevoelens van leegte of verlatenheid op? Door ze te benoemen, kunnen we er anders op reageren.
3. Verbreed de bronnen van je genegenheid. Vrienden, zelfgekozen familie, groepsactiviteiten, huisdieren: uw behoeften zouden niet van één persoon alleen afhankelijk moeten zijn.
4. Oefen zelfcompassie. Spreek tegen jezelf zoals je tegen een kind zou spreken waar je van houdt. Het klinkt simpel, maar het is echt een kwestie van oefening.
5. Leer grenzen te stellen. Nee zeggen zonder de liefde van anderen te verliezen is een heilzame ervaring: het laat je zien dat gezonde genegenheid niet verdiend hoeft te worden.
6. Neem iemand mee. Hechtingsgerichte psychotherapie kan helpen om ervaringen uit het verleden te verwerken. Een coach kan helpen om alledaags gedrag te veranderen.

Wat emotionele deprivatie niet is

Emotionele deprivatie is geen psychiatrische diagnose. Het is een beschrijving van de geleefde ervaring, die nuttig is om iemands reacties te begrijpen. Het kan echter samengaan met aandoeningen die wél behandeling vereisen: depressie, angststoornissen en eetstoornissen. De Wereldgezondheidsorganisatie herinnert ons eraan dat psychische aandoeningen veel voorkomen en dat er effectieve behandelingen bestaan. Als uw lijden aanhoudt, verergert of u belet een normaal leven te leiden, is het niet “slechts een gebrek aan genegenheid”: het is een legitieme reden om hulp te zoeken.

Emotionele tekortkoming is geen onvermijdelijk lot dat van generatie op generatie wordt doorgegeven. Bewustwording van wat je hebt gemist, stelt je vaak in staat om te voorkomen dat je het herhaalt bij je eigen kinderen of geliefden.

Checklist: Is het een gebrek aan genegenheid dat mij leed bezorgt?

• ☐ Ik ben vaak bang om in de steek gelaten te worden, zelfs zonder objectieve reden.
• ☐ Ik vind het moeilijk om me op mijn gemak te voelen als ik alleen ben.
• ☐ Ik voel me verantwoordelijk voor de stemming van anderen.
• ☐ Ik accepteer gedrag dat me pijn doet om te voorkomen dat ik iemand verlies.
• ☐ Ik kan me weinig tedere gebaren uit mijn kindertijd herinneren.
• ☐ Ik merk dat ik relaties heb met mensen die niet erg beschikbaar zijn.

Meerdere positieve antwoorden vormen geen diagnose, maar ze wijzen wel op een behoefte die uw aandacht verdient, en wellicht ook die van een professional.

Gezondheidsbeoordeling Als emotionele verwaarlozing gepaard gaat met aanhoudend verdriet, ernstige angst, slaapstoornissen of sombere gedachten, neem dan contact op met uw arts of een psycholoog. In geval van nood, 3114 (Zelfmoordpreventie) is 24/24 beschikbaar. In geval van huiselijk geweld, bel de 3919de 17 of 112.

Veel gestelde vragen

Wat zijn de symptomen van een gebrek aan genegenheid?

De meest voorkomende zijn angst voor verlating, de behoefte aan geruststelling, moeite met nee zeggen, een fragiel zelfbeeld en een gevoel van leegte wanneer men alleen is.

Kan emotionele deprivatie worden genezen?

Hij kan diepe innerlijke rust vinden. Door te werken aan hechting en zelfvertrouwen, en door veiligere relaties te ervaren, herwinnen veel mensen een blijvend evenwicht.

Maakt een gebrek aan genegenheid iemand kwetsbaar voor narcistische misbruikers?

Het kan de kwetsbaarheid vergroten, omdat de manipulator in eerste instantie precies biedt wat er ontbrak: aandacht, bewondering, beloftes. Dit inzien is een ware vorm van bescherming.

Wat is het verschil tussen emotionele deprivatie en emotionele afhankelijkheid?

Emotionele deprivatie verwijst naar een onvervulde behoefte; emotionele afhankelijkheid is een manier om daarop te reageren, door zich vast te klampen aan een relatie ten koste van zichzelf.

Conclusie

Emotionele tekortkoming vertelt een verhaal: dat van een legitieme behoefte die niet altijd is vervuld. Tegenwoordig kun je leren er anders op te reageren, met zachtheid en geduld, en kiezen voor relaties waarin genegenheid wederzijds is. Als je een relatie verlaat die deze tekortkoming heeft verergerd en je wilt ondersteuning, kun je ontdekken… ondersteuning voor slachtoffers van narcistische misbruikers.

Bronnen

• Simpson JA en Rholes WS, “Hechting bij volwassenen, stress en romantische relaties,” Huidige mening in de psychologie, 2017: PMC4845754
• Cai J. et al., “Langetermijneffecten van subtypes van kindertrauma op de hersenfunctie bij volwassenen”, Hersenen en gedrag, 2023: PMC10175996
• Wereldgezondheidsorganisatie, “Geestelijke stoornissen” (factsheet): who.int