Inkinga yobunikazi besilisa kanye nendima yama-archetypes
Sibhekene nenkinga enkulu yobunikazi besilisa, eboniswa ukuwa kwesakhiwo somndeni esivamile. Kodwa yini imbangela?
e Inkosi, Iqhawe, uMlingo, Isithandwa: Ukuthola kabusha Ama-Archetypes Owesilisa Ovuthiwe, uRobert Moore noDouglas Gillette bahlonza izici ezimbili ezibalulekile: ukungabi khona kwemikhuba enenjongo kanye nesimo sobunzalamizi.
Ukubaluleka kwemikhuba yokuthwasa
Emiphakathini yezizwe, amasiko ayephawula ukusuka ebuntwaneni kuya ekubeni umuntu omdala. Lokhu kuthwasa, okuvamise ukwenziwa ezindaweni ezingcwele nezizimele, kwenza abafana bavivinywe kanzima ngokomzimba nangokwengqondo. Beqondiswa i-shaman noma umdala (i-archetype ye-Sage), bafunda ukubhekana nobunzima bokuphila futhi bafinyelela ukuhlakanipha okufihliwe. Lokhu kuguqulwa kwakuhilela ukufa okungokomfanekiso nokuzalwa kabusha: i-ego endala yomfana kwakudingeka “ife” ukuze yenzele indoda evuthiwe. Le nqubo ingathatha iminyaka eminingana futhi ifanekisela ukudlula ukusuka esimweni esiphansi sokuqaphela kuya ezingeni eliphakeme, ukusuka kumuntu oyizicucu kuye kobunye ubuwena.
UCristina unikeza iseshini yomuntu ngamunye ukukusiza uphume ekulawulweni okuhlukumezayo futhi wakhe impilo yakho kabusha.
Kodwa-ke, emazweni aseNtshonalanga, le micikilisho isiphenduke yaba “ama-pseudo-initiations”: imicikilisho yokungena emaqenjini, amaqembu ezishoshovu, enyuvesi noma ezempi. Ngaphandle kokuqalwa kwangempela, amadoda ahlala evalelwe kulokho uMoore noGillette abakubiza ngokuthi i-psychology yomfana – ubudoda obungakavuthwa, obuvame ukuphawulwa ngodlame kanye nokungenzi lutho, ngaleyo ndlela kuqhubekisele phambili imijikelezo yokuhlukumeza kanye nokuba buthakathaka. Nakuba ukuqaliswa kwezempi kungase kubonakale kuhlukile, amasiko amaningi esimanje akhiqiza ubudoda obuhlanekezelwe nobungaphelele, obuyingozi kuyena nakwabanye.
Amadoda amaningi awahlali engakavuthwa ngokuzikhethela, kodwa ngoba akekho owawabonisa indlela yokuvuthwa.
I-Patriarchy: Ubudoda Obungavuthiwe
Isici sesibili kule nkinga ubuhlanga, igama elisho ukubusa kukababa. Kusukela okungenani ngo-2000 BC. BC, yakha umphakathi waseNtshonalanga namanye amasiko amaningi. Abesimame bayayigxeka imvelo yayo ecindezelayo kanye nokuthambekela kwayo kokuchoboza izimfanelo zesifazane. Kodwa uMoore noGillette baqhubekela phambili: ngokusho kwabo, i-patriarchy iwukubonakaliswa kobudoda obungavuthiwe, obungabhubhisi nje kuphela ubufazi kodwa futhi nobudoda obudala nokulinganisela.
Ohlelweni lwezinzalamizi, labo abaphethe abafuni ukubusa abesifazane kuphela, kodwa namanye amadoda. I-Patriarchy isekelwe ekwesabeni – ukwesaba owesifazane, kodwa futhi nokwesaba amadoda avuthiwe. THE abafana (abesilisa abangavuthiwe) besaba abantu besifazane njengabesilisa bangempela.
Ukunyakaza kwesimanje njenge Iphilisi Elibomvu, Amadoda Ahamba Ngeyawo Indlela noma Ama-Incel khombisa lokhu i-psychology yomfana. Ukuphendula, i-radical feminism igomela ukuthi ubudoda ngokwabo buyingozi nokuthi uthando, oluhlobene nabanye kanye nobumnene (okuxhunyweeros) ngabesifazane kuphela. Lo mbono awulungile. Ubudoda obujulile nobulinganiselayo abuhlukumezi.
Ebheke ebudodeni obuvuthiwe
UMoore noGillette baphikisa ngokuthi inhlekelele yobudoda abavuthiwe ingokoqobo kakhulu. Ngenxa yokungabikho kwemikhuba efanele yokuthwasa kanye namadoda amadala akwazi ukukhonza njengezibonelo, abaqondisi bomoya sebeyivelakancane. Amadoda anamuhla azwa ukukhathazeka okufihlekile, ukungabi nakuzisiza, ukukhungatheka, ukuntula uthando nokuqashelwa, ngisho namahloni ngokuba yindoda.
Isixazululo akukona ukunciphisa amandla abesilisa, njengoba abanye besho. Kunalokho, sidinga more lobudoda – kodwa bobudoda obuvuthiwe, lo abambizayo i-psychology yabantu, okunomsoco futhi kunomvuzo, ngokuphambene nokubhubhisa i-psychology yomfana.
Abafundi bezinganekwane kanye nokufunda kwengqondo ye-Jungian bathola ithemba lapha: ukushiyeka kwangaphandle (ukungabi nababa, amamodeli angavuthiwe, amasiko angenangqondo, ukuntuleka kweziqondiso) kunganxeshezelwa ngokuhlola ama-archetypes wesilisa ekuqulekeni okuhlangene. Ngisho noma umhlaba wangaphandle ungabonisi le mibono, ama-archetypes akhona ngaphakathi kwethu futhi asinika imodeli yokuhlela.
Ama-archetypes ayizithombe zokuqala nezendawo yonke ezilolonga ukuziphatha kwethu nemizwelo yethu. Azinyamalali, kodwa zisebenza njengenkomba yokuqonda ukuziphendukela kwemvelo kwethu kwengqondo. Nokho, sivame ukudida abazali bethu bangempela ngala mamodeli angaphakathi. Uma sinabazali “abalungile,” singafinyelela kukho kahle. Kodwa abaningi bethu abazange bakuthole lokho kusekelwa, futhi ngokuvamile silinganisa ukugunyazwa nobudlova namandla, kuyilapho eqinisweni kuveza ubungozi bomfana olimele.
Ama-archetypes angavuthiwe
Ngaphambi kokuhlola izinhlobo zakudala zobudoda obudala (iNkosi, iQhawe, uMlingo, kanye noMthandi), kubalulekile ukuhlola amafomu abo angakavuthwa, lawo abusa ubuntwana kanye nobusha.
Izinhlobo ezine eziyinhloko zomfana yilezi:
- Umntwana Ongcwele → uba inkosi
- Ingane Ehlakaniphile → iba Umlingo
- Ingane ye-Oedipal → iba yiAmante
- Iqhawe → liba yi- iqhawe
Ukuguqukela ekuvuthweni akusho ukususa lezi zinhlobo zama-archetypes ezingavuthiwe, kodwa ukweqa ngokuzihlanganisa ekuthuthukisweni kwethu siqu. Akufanele sizihlanganise ne-archetype ethile, kodwa siqaphele ukuthi amandla angazi lutho akhona ngaphakathi kwethu futhi ayasithonya.
Ukuze sifinyelele ngokugcwele i-archetype, kufanele sizibuze imibuzo emibili ebalulekile:
- Izici zayo ezingezinhle zibonakala kanjani ekuphileni kwami? Isihluthulelo sokuvuthwa siwukuthobeka, ukuqaphela ukulinganiselwa kwethu nekhono lokucela usizo.
- Ngiluhlonipha noma ngingalunaki kanjani lolu hlobo lwe-archetype? Uma singakuzwa ukuba khona kwakhe empilweni yethu yomuntu siqu noma emsebenzini, kufanele sizibuze ukuthi yini esivimbile.
UMntwana Waphezulu nezithunzi zakhe
TheIngane Engcwele iwuhlobo lokuqala lobudoda obungavuthiwe. Ifanekisela amandla angenamkhawulo kanye nobuthakathaka obukhulu, njengokuhlangenwe nakho kwangempela kwezinsana. Ezinganekwaneni eziningi, inkosi engumntwana ibhekene nezinsongo kusukela ekuzalweni: uJesu noHerode, uMose noFaro, uKrishna noKamsa…
Lolu hlobo lwe-archetype lumelela amandla okudala namsulwa komunye nomunye wethu, lumemezela isigaba esisha sempilo. Kodwa lokhu kuvuselelwa kuheha ngokungenakugwenywa amandla anobutha, ngaphakathi nangaphandle.
Izithunzi ze-Divine Child ziyi-bipolar:
- I-High Chair Tyrant (isikhundla esisebenzayo): oqhoshayo, othanda ukuguquguquka, ukholelwa ukuthi umhlaba uyamzungeza. Ufuna ukuphelela okungenakwenzeka futhi uvame ukuwela ekuzicabangeleni ngokweqile.
- INkosana Ebuthakathaka (isigxobo esingenzi lutho): isisulu saphakade, ulawula ngokukhononda nangokungenzi lutho, ekholisa labo abamzungezile ngobuthaka bakhe.
Lezi zici ezimbili ziyashintshana: umfana ononya angawela ngokuzumayo ekucindezelekeni nasekungenzini okuthile.
TheNgakolunye uhlangothi, uMntwana Ongcwele omuhle uletha ubuhlakani, isimanga, kanye nokuvuleleka emhlabeni. Uyasivikela ekudinweni futhi usisiza sibone ukuceba kwamandla abantu.
UPrecocious kanye Nethunzi lakhe
The Precocious Child: Umthombo weGenius and Wisdom
I-Precocious Child iwumsuka wezinto ezinhle zobuntwana. Nakuba esazi, uzizwa enesidingo esinamandla sokusiza abanye ngolwazi lwakhe. Abangane bakhe beza kuye befuna iseluleko. Le modeli yondla ilukuluku lethu, ivuselela ubuhlakani futhi isiqondise kuMalingo ovuthiwe.
Isithunzi Esisebenzayo: Iqili Elikhohlisayo
I-Trickster, isithunzi esisebenzayo se-Precocious, iyakhohlisa futhi iyakhohlisa. Udala imibono ekhohlisayo, uthole ukwethenjwa kanye nokukhaphela ukuzijabulisa kwakhe. Uzikhukhumezile futhi unolaka, uyakujabulela ukubukela phansi abanye. Nokho futhi unamandla okuveza amanga nokubhidliza imibono engelona iqiniso. Uma ingalawulwa, iba yingozi, ivimbe ubuciko futhi iphike amandla omuntu.
I-Passive Shadow: I-Ignorant Naive
Ingane Enesiphiwo ingaphinde iwele emthunzini we-Dummy, umuntu ongenandaba, ongaqambi, futhi ovame ukubukelwa phansi. Ngemuva kwalokhu kungenzi lutho kwesinye isikhathi kuba nenkimbinkimbi eyimfihlo yokuphakama, enokufana ne-Trickster.
Ingane ye-Oedipal Nezithunzi Zakhe
Ingane ye-Oedipal: Ukufuna Umama Omkhulu
Lolu hlobo lwe-archetype lulangazelela ukuxhumana okujulile nendawo yonke kanye nabanye, lufuna umama onakekela ngokungapheli. Kodwa-ke, njengoba umama wangempela engakwazi ukufeza lokhu okulindelekile, kufanele aveze lokhu kuqonda ukuze afinyelele esimisweni esingokomoya esikhulu, ngaleyo ndlela enze kube lula ukuvuthwa kwakhe kwengqondo.
Isithunzi Esisebenzayo: Umfana KaMama
Umfana kaMama uphupha ngokushada nomama wakhe, ikakhulukazi uma engekho ubaba onamandla. Ubalekela imithwalo yemfanelo nokusondelana, ehlala efuna owesifazane ophelele futhi ongenakwenzeka. Le phethini iholela ku-Don Juan syndrome kanye nokungavuthwa kwemizwelo.
I-Passive Shadow: The Isolated Dreamer
Umphuphi uphila ephusheni elingapheli, elinqanyuliwe eqinisweni nasebudlelwaneni babantu. Ngaphansi kokungabi nangqondo kwakhe kukhona isifiso esikhulu sokuba nomama we-archetypal, okumholela esizunguni nasekungenzini okuthile.
IQhawe namathunzi akhe
Iqhawe: I-Apogee Yobusha
I-Hero archetype imelela ukushintshela ekuzimele. Uzivikela emandleni angazi lutho womuntu wesifazane futhi ubhekana nezinselele zokukhula. Kodwa-ke, lesi sigaba sihlala singavuthiwe futhi kufanele seqe ukuze sifinyelele ekuvuthweni kwangempela.
Isithunzi Esisebenzayo: Umashiqela Ozikhukhumezayo
I-Grandstander Bully ihlose ukuphoqelela futhi ingenakunqotshwa. Unxephezela ukungazethembi kwakhe ngokubusa ngamazwi nangomzimba. Ukwehluleka kwakhe kubangelwa ukungakwazi kwakhe ukubona ukulinganiselwa kwakhe nokuhlanganisa i-anima yakhe, ingaphakathi lesifazane.
I-Passive Shadow: Igwala Elibalekayo
I-Coward igwema konke ukuxabana futhi ibhekana nokululazeka. Kodwa lapho ukukhungatheka kwakhe kufinyelela eqophelweni elibucayi, uqhuma ezenzweni zobudlova obungazelelwe nobedlulele, embule uMzukulu Oqinelayo ocindezelwe.
Ukuya Ekuvuthweni: Ama-Archetypes Abesilisa Abadala
Isibopho Somuntu Ngamunye
Asinacala ngamanxeba obuntwana bethu, kodwa sinomthwalo wemfanelo wokuweqa. Inkululeko iwukukhetha indlela esisabela ngayo kodlule. Ukuzihlukanisa kuvumela umuntu ukuba abe umuntu ophumelelayo, ngokuvumelana nengqikithi yomuntu ejulile.
Inkosi: Ukuhleleka Nokuzala
Inkosi iyi-archetype emaphakathi yokuvuthwa kwabesilisa. Yakha i-psyche futhi ihlanganisa ukuhleleka kusuka ezinxushunxushwini. Emasikweni, inkosi ephumelelayo yayiqinisekisa ukuchuma nokuzwana embusweni wayo. Ngokuphambene, inkosi eyayincipha noma engekho yafaka abantu bayo esiphithiphithini.
Ukungabikho kukababa oqinile emndenini ngokuvamile kuholela ekuntulekeni kwesakhiwo kanye nokungazinzi okujulile. Ukuvuthwa kowesilisa kuhlanganisa ukuhlanganisa amandla eNkosi, iQhawe, uMlingo, kanye noMthandi, okuvumela ukuphila okulinganiselayo nokwanelisayo.
Indlela yeQhawe kanye nama-Archetypes Abesilisa
Ibutho Lemizwelo LeQhawe
Ukulandela indlela yeQhawe kudinga ukuhlukaniswa ngokomzwelo. Ukuqeqeshwa kwamaSamurai kwakuhlanganisa nokuzivocavoca kwengqondo: esikhundleni sokuthi “Ngiyesaba” noma “Ngiphelelwa ithemba,” umuntu kufanele athi “Kunomuntu owesabayo” noma “Kunomuntu ophelelwa ithemba.” Angenzani? » Lo mkhuba usiza ukuthatha isinyathelo emuva, uthole umbono futhi ungakhutshazwa yimizwa, ngaleyo ndlela uvumele umuntu ukuba enze ngempumelelo.
Lapho iQhawe lisebenza lodwa, ngaphandle kokuxhumeka kwamanye ama-archetypes, imiphumela ingaba yinhlekelele. Ngendlela ehlanzekile, ihlukaniswe ngokomzwelo, engahlukanisa nalabo abasondelene nayo, abazizwa benqatshiwe futhi bencintisana “nothando lwakhe lweqiniso”: umsebenzi wakhe.
Isithunzi SeQhawe: ISadist kanye neMasochist
Isigxobo esisebenzayo somthunzi weQhawe yi Okudabukisayo, ojabulela ukuzwisa ubuhlungu. Nakuba ukuhlukana ngokwako kungekubi, kungaholela ebuhlungwini, ngothando noma ngaphandle kothando. Ababulali basemakamu okufa babezibona “njengabaqaphile,” abaqeqeshelwe ukudabuka. Isikhathi esiningi siba yilokho esikuzondayo: amavukelambuso ayizolo aphenduka omashiqela bakusasa.
Isigxobo sokwenziwa kwesithunzi seQhawe yi Masochistic, ozibandakanya ekuziphatheni kokuzijezisa kanye namaphrojekthi Amandla Eqhawe kwabanye, azizwe engenamandla. Uthwele ngaphakathi kuye ubugwala bobuntwana. Labo abangaphansi kwethonya lawo babekezelela ukuxhashazwa isikhathi eside kakhulu ngaphambi kokuba baqhume ubudlova obunyantisayo.
Abantu abayimpoqo basengozini enkulu yeSithunzi Seqhawe. Abantu abayimilutha yomsebenzi babekezelela ubuhlungu futhi bathola izinto ezinkulu, kodwa ukungaphezi kwabo kubangelwa ukukhathazeka okujulile. Uma ungayinaki inhlalakahle yakho engokwengqondo nengokomzimba, cishe ungaphansi kwethonya layo.
Ukubonakaliswa Okugcwele KweQhawe
IQhawe eliphumelele liyakwazi ukuzihlukanisa futhi linemfudumalo, linozwelo futhi liyaphana. Uzinakekela yena nabanye, ulwa izimpi nje zokwenza umhlaba ube indawo engcono.
I-Magician kanye nolwazi lwe-Esoteric
Le Umlingo ungumqali wolwazi olufihliwe. Emiphakathini yezizwe, udlala indima ye-shaman, umqondisi womoya kanye nomelaphi. Wembula iqiniso futhi enze ngokuqonda. Ngesikhathi samakhosi, uMlingo wayengumeluleki wezengqondo, esiza umbusi ukulawula imizwa yakhe.
Ekwelapheni, udokotela ongaqeqeshiwe angavusa imizwa angakwazi ukuyiqukatha, okubangela izinhlekelele. Lesi simo sivezwe encwadini kaGoethe ethi “Umfundi Womthakathi.”
Isithunzi Somlingo: Umkhohlisi kanye Nongenacala
Le I-Manipulator, isigxobo esisebenzayo sesithunzi, usebenzisa ulwazi lwakhe ukuze alawule abanye. Kwesinye isikhathi abelaphi bagodla ulwazi olubalulekile, okudala ukuncika okungenampilo ezigulini zabo.
Le Naive, isigxobo, sifuna amandla oNyazi ngaphandle kokuthatha izibopho. Uyasaba ukuvezwa futhi uswele amandla.
Ukuvezwa Okugcwele Kwemilingo
I-Magician ephumelele yenza amandla aluhlaza futhi iwahambisele ukuguqulwa. Ufinyelela okungcwele ngokuqondisa abanye ekuziphendukeleni kwabo.
Umthandi kanye Nomdlandla Wokuphila
TheAmante ungumthombo wothando nokuxhumana emhlabeni. Luhlanganisa zonke izinhlobo zothando: i-agape (uthando lomhlatshelo), i-philia (ubungani), i-storge (uthando lomndeni), kanye ne-eros (uthando lothando). UJung wayebheka i-libido njengamandla okuphila ngomqondo obanzi.
Abaculi bavame ukusondelene namandla okudala aluhlaza, kodwa bakhokha inani eliphezulu ngalomlilo waphezulu.
Isithunzi Sesithandwa: Umlutha kanye Nongenamandla
TheUmlutha Lover ifuna ukwaneliseka okungenamkhawulo, yenqaba zonke izithiyo. Uvaleleke emjikelezweni wenjabulo nobuhlungu. L’Isithandwa Esingenamandla, ngokuphambene nalokho, ulahlekelwa yonke intshiseko nesisusa, ukucwila ekucindezelekeni.
Ukuvezwa Okugcwele Kwesithandwa
Umthandi olinganiselayo uzizwa ephila, exhumekile, futhi enomdlandla. Igcina amanye ama-archetypes ebambelele othandweni nasencazelweni.
Ukuhlanganiswa kwama-Archetypes Abesilisa
Kunezindlela ezintathu zokuhlanganisa lawa ma-archetypes:
- Umcabango osebenzayo : Ingxoxo nezibalo zakho zangaphakathi ukuze uqonde izidingo zabo.
- Ukuncenga : Biza lawa ma-archetypes ngezindlela zawo ezinhle.
- Ukuzalwa komuntu : Yamukela okwesikhashana ukuziphatha kwabo ukuze uhlanganise izimfanelo zabo.
Ezweni lanamuhla, ukungavuthwa kwabesilisa nabesifazane kuyabusa. Umphakathi uthanda ingcebo yomuntu ngaphezu kokuvuthwa. Nokho sidinga amadoda nabesifazane abadidiyelwe, abakwazi ukuqondisa isintu ngomusa weNkosi, isibindi seQhawe, ubuhlakani boNyazi kanye nothando loMthandi.
Ufuna ukwesekwa komuntu ngamunye?
UCristina unikeza iseshini yomuntu ngamunye ukukusiza uphume ekulawulweni okuhlukumezayo futhi wakhe impilo yakho kabusha.